اثرات كوتاه‌مدت ورمي‌كمپوست بر ويژگي‌هاي خاك و كيفيت برگ سبز چاي در اراضي چايكاري

سابقه و هدف: پژوهش‌هاي مزرعه‌اي گزارش شده، مبني بر اثرات كوتاه‌مدت يا بلندمدت ورمي‌كمپوست بر ويژگي‌‌هاي خاك و كيفيت برگ سبز چاي با هدف جايگزيني كودهاي شيميايي با كودهاي آلي به‌منظور توليد چاي ارگانيك در دسترس نيست در حالي‌كه در سطح تجاري، توليد چاي ارگانيك در مقياس كوچك در گيلان شروع شده است. اين پژوهش به‌منظور بررسي تاثير كوتاه‌مدت سطوح ورمي‌كمپوست بر ويژگي‌هاي خاك و كيفيت برگ سبز چاي و امكان‌سنجي توليد چاي ارگانيك، در يك باغ با مساحت حدود 30 هكتار، واقع در حاشيه جاده فومن به ماكلوان در استان گيلان، در قالب طرح بلوك‌هاي كامل تصادفي با 3 تيمار و 3 تكرار اجرا شد. مواد و روش‌ها: ابتدا در بهمن 91، در بخشي از اين باغ، بوته‌هاي چاي هرس كف بر و پلات‌ها با سطح 20 مترمربع تفكيك شدند. سپس در ماه اسفند، نمونه مركب از خاك سطحي كل پلات‌ها تهيه و آزمايش‌هاي اوليه خاكشناسي انجام شد و بعد ورمي‌كمپوست با دانه‌بندي كوچك‌تر از 4 ميلي‌متر تهيه و ويژگي‌هاي مهم آن تعيين، سپس مطابق با طرح آماري، با سطوح 0، 5/0 و 2 درصد جرمي با خاك سطحي هر پلات مخلوط شد. در طول بهار و تابستان، كنترل علف‌هاي هرز و در سه ماه تابستان، آبياري باراني انجام شد. در اواخر تابستان، نمونه‌برداري از خاك سطحي با اگر و برداشت برگ سبز چاي با ماشين برگ‌چين انجام و بلافاصله نمونه‌ها به مركز تحقيقات چاي، منتقل شد. بلافاصله در نمونه گياه، برگ سوم با دست از غنچه و جوان‌ترين دو برگ جدا شد. سپس نمونه‌هاي خاك و گياه، آماده‌سازي و آزمايش‌هاي خاكشناسي و تجزيه دو نوع نمونه برگ شامل برگ سوم و نيز مجموع يك غنچه و دو برگ به تفكيك انجام شد. يافته‌‌‌ها: نتايج بيانگر افزايش هدايت الكتريكي، ظرفيت تبادل كاتيوني، كربن آلي، تنفس ميكروبي، تخلخل و رطوبت جرمي در خاك پلات‌هاي تيمارشده با هر دو سطح 5/0 و 2 درصد ورمي‌كمپوست بود. مقدار نيتروژن، فسفر و پتاسيم خاك در پلات‌هاي تيمار شده با كود در مقايسه با تيمار بدون كود افزايش معني‌دار داشت ولي بين دو تيمار 5/0 و 2 درصد تفاوت معني‌دار نبود. مصرف كود در هر دو سطح چگالي ظاهري و حقيقي خاك را كاهش داد. همچنين در تيمار 5/0 درصد ورمي‌كمپوست مقدار پتاسيم و در تيمار 2 درصد، علاوه بر پتاسيم، نيتروژن و فسفر نيز در برگ سوم گياه بهبود يافت. در مخلوط يك غنچه و جوان‌ترين دو برگ، مقدار كافيين، افزايش ولي پلي‌فنل‌ها، خاكستر كل و عصاره آبي كاهش يافت. نتيجه‌گيري: در مجموع به استناد نتايج اين پژوهش مي‌توان گفت كه شش ماه بعد از افزودن ورمي‌كمپوست به خاك باغ چاي، اغلب ويژگي‌هاي فيزيكي، شيميايي و بيولوژيكي خاك و ويژگي‌هاي كيفي برگ سبز چاي بهبود يافت و اين كود آلي توانست بخش اعظم عناصر مورد نياز گياه چاي را تامين كند كه البته در اغلب موارد سطح 2 درصد نتيجه مطلوب‌تري داشت. بديهي است اين نتيجه در زمان كوتاه در صورتي محقق مي‌شود كه اولاً ورمي‌كمپوست مصرفي از نظر كيفيت درجه يك باشد ثانياً هنگام مصرف، ورمي‌كمپوست به‌طور كامل با خاك مخلوط شود، در اين صورت امكان توليد برگ سبز چاي بدون مصرف كود شيميايي مي‌تواند ممكن باشد. با توجه به وفور پس‌ماندهاي كشاورزي و منابع طبيعي و امكان توليد انبوه ورمي‌كمپوست در شمال كشور، امكان علمي و عملي براي توليد چاي ارگانيك در شمال كشور وجود دارد.

Background and Objectives: There is no scientific report, as an output of field study, related to short or longterm effects of vermicompost on soil properties and quality of tea green leaves with the aim of replacement of chemical fertilizers with organic manures and producton of organic tea, but in trade level this activity has been started in small scale in Guilan province. In order to study the short time effects of 3 levels of vermicompost on soil properties and quality of tea green leaf with the aim of possibility of organic tea production, this research has been counducted in one tea garden with 30 hectares area, located in the side of Foman–Maklavan road, in Guilan province, in a completely randomized design with 3 treatments and replications. Materials and Methods: First of all, prune floor has been done in the part of this garden and plots were separated with 20 square meter area. Then soil samples were taken from surface and combined and primary experiments have been done, in the end of winter, 2013. Then, vermicompost, with suitable size ( < 4 mm), were provided and its important characterictics were determind and then according to statistical design, it was added to soil surface of each plot in three levels (0, 0.5 and 2%) and mixed with soil thoroughly by surface plow. During spring and summer, weed growth has been controlled and sprinkle irrigation has been done. In the end of summer, soil samples were collected by Auger again and tea green leaf includes a bud plus two youngest leaves and also third leaf, picked up by mashin and samples were shifted to the tea research center laboratory. Immediately in plant sample, third leaf was separated from bud pluse of two youngest leaves, by hand. Then soil and plant samples preparation and soil test and plant samples analysis include third leaf and bud plus two youngest leaves has been done, separately. Results: Results indicated an increase in electrical conductivity, cation exchange capacity, organic carbon, respiration, porosity and moisture content in soil by adding vermicompost in both levels. The amount of nitrogen, phosphors and potassium in soil samples increased in treated plots by vermicompost as compared to treatment without vermicompost, significantly, but there was no difference between treatments of 0.5 and 2 percent. Organic manure application in both levels (0.5 and 2%) decreased bulk and particle density in soil. In treatment with 0.5% vermicompost, potassium content and in treatment with 2% vermicompost, K, N and P content also improved in third leaves. In bud plus two youngest leaves, caffeine content increased but poliphenoles, total ash and water extract, decreased. Conclusion: According to the results of this research, it could be concluded that within six months after application of vermicompost in the soil of tea garden, it improved soil properties and quality of tea green leaf especially in 2% level and it could provide major part of macronutrients for tea plant growth. These results, in short time, could be earned, if first class of vermicompost used, secondly, organic manure mixed with soil thoroughly in application time, in this sitioation, it is possible to produce organic tea green leaf, witout application of chemical fertilizers. According to the availability of organic waste in Guilan, scientifically and practically, production of organic tea green leaf is possible, in north of Iran.