تعيين برنامه زراعي به منظور توليد محصولات ارگانيك در مناطق منتخب استان كرمان

Determining the Agronomic Programs to Produce Organic Products in Selected Regions in Karman Province

به موازات افزايش روز افزون جمعيت جهاني، يكي از بزرگترين چالش‌هاي پيش روي جامعه بشري در دهه‌هاي اخير مسيله امنيت غذايي و افزايش توليدات كشاورزي بوده است. اين امر سبب استفاده بيش از حد از سموم و كودهاي شيميايي و آثار زيان‌بار آن شده است. در سال‌هاي اخير اقداماتي در جهت بازگشت به سمت كشاورزي ارگانيك آغاز شده است. مبناي پژوهش حاضر، برنامه‌ريزي زراعي به نحوي است كه در آن مدير واحد زراعي علاوه بر آرمان‌هاي اقتصادي، جنبه زيست‌محيطي را بوسيله توليد محصولات ارگانيك مد نظر قرار دهد. براي دست يابي به اين اهداف، از روش‌هاي برنامه‌ريزي آرماني و تركيب آن‌ها در قالب مدل برنامه‏ريزي آرماني ترتيبي تعميم‏يافته، بر اساس تصميم‌گيري‌هاي چند معياره در شهرستان‌هاي بردسير و ارزوييه استفاده شد. اطلاعات لازم با استفاده از 567 پرسش‌نامه و مصاحبه حضوري با بهره‌برداران زراعي و بكارگيري روش نمونه‌گيري تصادفي ساده در سال 1392 به دست آمد. در تحقيق حاضر، شش آرمان بيشينه‏سازي سود، بيشينه‏سازي اشتغال نيروي كار، كمينه‏سازي آب آبياري، ساعات كار ماشين آلات، مصرف كود و سموم شيميايي در اولويت‌هاي مختلف در مدل قرار گرفتند، نتايج نشان داد كه با بهينه‏سازي الگوي كشت، مي‏توان بدون نقصان در توليد و سود واحد زراعي ميزان استفاده از نهاده‌هاي زيان‏آور را كاهش داد. بنابراين آگاه كردن بهره‌برداران از مزاياي كشاورزي ارگانيك و حمايت دولت مي‌تواند گامي موثر در حركت به سمت پايداري توليد باشد.

In parallel with the increasing global population, food security or increasing agricultural products is one of the biggest challenges that human society is faced with during the recent decades, this necessity led to overuse of pesticides and fertilizers which cause serious and sometimes irreversible dangers. In the resent years, several measures have been taken to return to organic agriculture. The current study attempted to represent a agronomic program in which decision makers in addition to their economic goals, pay more attention to environment by producing organic products. To achieve this goal, goal programming and its combination with Extended Lexicographic Goal Programming framework, based on multiple criteria decision making methods were used in Bardsir and Orzoyeh regions. The required data were collected using 567 questionnaires and doing interview with beneficiaries using random sampling method in 2013. In the current study, six different goals included profit maximization, employment of labor maximization, minimization ofirrigation water, workingmachinery,fertilizerandpesticides at difference priorities were put in the model. The results indicated that by optimizing the cropping pattern; we can reduce consumption of harmful inputs without any reduction in yield or profit. Therefore, informing farmers about advantages of organic agriculture and government’s supports could be an effective step towards sustainable production.