بررسي فقهي شرط توارث در نكاح منقطع از منظر فقه اماميه

در نكاح دائم، زوجين بواسطه‌ي قرابت سببي كه بين آن‌ها ايجاد مي‌شود از يكديگر ارث مي‌برنددر نكاح منقطع، زوجين علي‌الاقاعده از يكديگر ارث نمي‌برند. سؤالاتي در اين زمينه مطرح مي شود؛ آيا اصولاً ماهيت نكاح منقطع با شرط توارث سازگار است يا خير؟آيا شرط توارث صحيح و نافذ بوده و با احكام آمره ارث در تعارض نمي باشد؟در اين خصوص بين فقهاء اماميه چهار نظر اصلي وجود دارد كه البته قول به عدم جواز مشهور است. قول ديگر مي گويد مانند نكاح دائم ارث در نكاح منقطع نيز ثابت است حتي اگر شرط بر عدم ارث بري كنند، شرط باطل است و اين قول منسوب به ابن براج است و ما ثابت خواهيم كرد كه اين قول هيچ قائلي ندارد و حقوقدانان به اشتباه گفته اند كه در اين مساله چهار قول وجود دارد. قول سوم مي گويد اگر شرط سقوط نكنند ارث مى‌برند و اساس عقد اقتضاي توارث دارد. اين قول مورد نظر سيد مرتضي و ابن ابي عقيل مي باشد. قول چهارم اين است كه اساس عقد نكاح منقطع اقتضاي توارث ندارد ولي اگر شرط كنند، ارث مى‌برند و اگر شرط نكنند ارث نمى‌برند و طبيعت عقد اقتضاي توارث ندارد. هدف مشخص ما دراين تحقيق، تبيين ماهيت نكاح منقطع و همچنين جواز شرط توارث با حفظ ماهيت منقطع بودن نكاح و اثبات صحت شرط توارث است. نهايتا به اين نتايج دست يافتيم كه شرط توارث ضمن عقد، خالي از ايراد است.