گرديه بزرگ بانوي خردمند و جنگاور ساساني

اين جستار به معرفي گرديه بانوي خردمند و جنگاور عهد ساسانيان مي پردازد؛ وي خواهر بهرام چوبينه و همسر خسرو پرويز است و از جمله زنان موثر در حكومت و اوضاع سياسي عصر. وي بانويي است كه پيوسته در تلاش براي خدمت به شاه و كشور خويش است اما با وجود مخالفت با كارهاي برادرش لحظه اي او را تنها نمي گذارد. وي با تصويري متفاوت از زن در ادب فارسي شناخته مي شود كه با تغيير نقش جنسي همراه است و با جلوه هاي رايج و كليشه اي و رفتارهاي قالبي زنان تفاوت دارد. وي همواره ناصح برادر خويش است و با وجود مخالفت با اعمال وي او را ياري مي كند. در ازدواج با برادر خاقان چين در نبردي وي را شكست مي دهد، به دستور خسرو پرويز همسر خويش، بسطام را كه خيانتش به كشور آشكار است به قتل مي رساند و سرانجام همسر خسرو مي شود و شهر ري را از ويراني نجات مي دهد.در اين داستان حماسي انديشه نابرابري جنسي را از مفهوم عشق و شيوه ي همسرگزيني و خدمت به شاه مي توان باز شناخت. در اين جستار گرديه بانويي است كه از منظر جنگاوري و خرمندي در ميان هم عصران خويش برتر است و جايگاهي بس بالا دارد.