افق هاي كانه دار، رخساره هاي كانسنگ، كاني شناسي، ژئوشيمي و الگوي تشكيل كانسار سولفيد توده اي آتشفشان زاد (VMS) باريت- سرب- مس ورندان، جنوب غرب قمصر

Ore horizons, ore facies, mineralogy and geochemistry of volconogenic massive sulfide (VMS) deposits of the Varandan Ba-Pb-Cu deposit, southwest of Qamsar - Iran

كانسار باريت- سرب- مس ورندان در جنوب غرب قمصر و دركمان ماگمايي اروميه- دختر واقع شده است. توالي ميزبان كانسار از پايين به بالا شامل سه واحد: 1- واحد توف سيليسي خاكستري تا سبز، توف برش، توف بلوري و آندزيت، 2- واحد آهك نوموليتي سفيد تا خاكستري رنگ، توف آهكي، شيل و مارنو و 3 - واحد توف برش و ليتيك توف بلوري است. كانه زايي در كانسار ورندان به‌صورت چهار زيرافق كانه دار و در واحد 1 رخ داده است. پنج رخساره متمايز شده در اين كانسار شامل: 1- رگه- رگه‌چه اي، 2- مجموعه هاي برشي دهانه اي، 3- توده اي، 4- لايه اي- نواري (تناوب نوارهاي غني از باريت و غني از گالن) و 5- ژاسپر سرخ رنگ هماتيت دار و رسوبات گرمابي- برون‌دمي آهن و منگنزدار و سولفيدي هستند. بافت ماده معدني اغلب شامل توده اي، نيمه توده اي، نواري، لامينه، رگه- رگه‌چه‌اي و دانه پراكنده است. كاني هاي اوليه اصلي در ماده معدني به‌ترتيب شامل باريت، گالن، كالكوپيريت، پيريت، اسفالريت، تتراهدريت، مگنتيت، پيرولوزيت و بورنيت وكاني¬هاي ثانويه شامل مس طبيعي، كوپريت، كووليت، ديژنيت، گوتيت، مالاكيت و هماتيت هستند. كاني‌هاي باطله اغلب شامل كلريت، سريسيت، كوارتز و كلسيت هستند. دگرساني عمده در سنگ ديواره از نوع كلريتي وكوارتز- سريسيتي است. در كانسار ورندان براي تعيين نوع كانسنگ، نسبت مقدار Cu/Zn به‌صورت ميانگين براي كانسنگ باريتي سولفيدي در زيرافق اول، دوم و سوم به‌ترتيب برابر1/80، 0/12، 11/08 است كه در زيرافق هاي اول و سوم در محدوده كانسنگ زرد و در زيرافق دوم در محدوده كانسنگ سياه واقع مي شوند. بر اساس بررسي‌هاي انجام‌شده، به‌نظرمي رسد كانسار ورندان در اثر فعاليت هاي آتشفشاني- برون‌دمي زيردريايي در يك حوضه كششي درون كماني به‌صورت سولفيد توده اي آتشفشان زاد نوع كروكو نهشته شده است.