صدرالمتألهين و ذاتمندي انسان

Molla-Sadra and the Essentiality of Human

آيا انسان‌ها ماهيتي ثابت و مشترك دارند يا اينكه هر كدام از آنها از ابتدا يا در ادامۀ زندگي، ماهيتي متفاوت مي‌يابند؟ مقالۀ حاضر، پاسخ اين پرسش را در ميان آراي صدرالمتألهين جستجو مي‌كند. در حكمت متعاليه، انسان‌ها افزون بر برخي تفاوت‌هاي پيشيني، در ادامۀ زندگي، تفاوت‌هاي اساسيِ پسيني مي‌يابند و ماهيت‌هاي متفاوت از هم رقم مي‌زنند؛ ولي اين امر، منافاتي با اشتراكاتِ ذاتيِ بالقوه و بالفعل آنها ندارد. ازجمله مشتركاتِ ذاتيِ انسان‌ها، فطرت توحيدي است و همۀ انسان‌ها با وجود تفاوت‌هايِ گاه جدي، از فطرت توحيدي برخوردارند. در همين راستا مي‌توان آموزه‌ها و توصيه‌هاي فرازماني و فرامكاني داشت.

Do all human beings have a common and constant essence or each has a different essence from the beginning or at the rest of their lives? This article searches for the answer of this question in the writings of Molla-Sadra. According to the 'transcendental wisdom' beside their a priori differences, humans will find some main a posteriori differences in the rest of their lives and will find different essences with respect to each other, yet this does not deny their essential commonality, in actuality or in potency. One of the human's essential commonality is their monotheistic nature; all human beings have monotheistic nature despite all their differences which are serious in some cases. Therefore we may have trans-temporal and trans-spatial teachings and advices for human being.