آيا شاخص‌هاي علم، پيشرفت علمي را نشان مي‌دهند؟ ارزيابي فلسفي يك اصل در سياست‌گذاري علم

شاخص‌هاي علم در سياست‌گذاري علم به‌عنوان ابزارهاي اندازه‌گيري پيشرفت علمي استفاده مي‌شوند و فلاسفه علم، نظريه‌هاي مختلفي را در باب پيشرفت علمي طرح كرده‌اند. هدف اصلي اين مقاله پاسخ به اين پرسش است كه: «آيا شاخص‌هاي علم نشان‌‌دهنده پيشرفت علمي، آنچنان‌ كه اين نظريه‌ها مطرح كرده‌اند، هستند؟». اين مقاله مي‌كوشد تا نشان دهد كه اگر پيشرفت علمي به معناي معرفتي و اگر معرفت علمي به معناي بسط‌يافته اجتماعي فرض شود، آنگاه شاخص‌هاي علم ابزارهاي «مناسبي» براي اندازه‌‌گيري معرفت علمي و پيشرفت علمي هستند. در اين مقاله، بخش نخست به نقش شاخص‌هاي علم در حوزه سياست‌گذاري علم مي‌پردازد؛ بخش دوم، به رابطه ميان شاخص‌هاي علم و پيشرفت علمي از ديدگاه سياست‌گذاري اختصاص دارد؛ در بخش سوم، با اشاره به سه دسته نگرش فلسفي در باب پيشرفت علمي، نشان داده مي‌شود كه نگرش يا شرح معرفتي از پيشرفت علمي با معناي مورد نظر سياست‌گذاران از پيشرفت علمي مطابق است و دو شرح ديگر با معناي يادشده ناسازگار هستند؛ بخش چهارم، به معرفت علمي اجتماعي و شرح بسط‌يافته اجتماعي از آن اختصاص دارد و در بخش پنجم نيز استدلال مي‌شود كه شاخص‌هاي علم، معرفت علمي بسط‌يافته‌‌ اجتماعي را نشان مي‌دهند و در نتيجه، بازنماي پيشرفت علمي هستند. ?