به سوي يك گونه‌شناسي الگو واره‌اي در معماري و شهرسازي

الگو واره‌ها به­دليل نقش راهبري در علم اهميت اساسي و حياتي دارد. اين راهبري علمي در انعكاس نياز به يك مجموعه جهان­بيني­ها، چارچوب‌ها و باورهاي مشترك فكري گروهي از انديشمندان رخ مي‌دهد. در اين راستا، تاكنون فهم ابزاري، رويكرد غالب به الگو واره‌هاي معماري و شهرسازي بوده است. اين مقاله تلاش كرده است به كمك روش تحقيق كيفي و راهبرد گونه­شناسي، به­جاي نگاهي ابزاري، الگو واره‌ها را در قالب يك موضوع پژوهش مورد مطالعه و مداقه قرار دهد. يافته‌ها بيانگر آن است كه ريشه شكل‌گيري الگو واره‌ها، در بسط روش شناخت از واقعيت­ها و پديده‌ها نهفته است. بدين ترتيب در كنار معرفي يك گونه‌شناسي جديد، به كمك يك انتظام فكري بين رشته‌اي، ريشه‌هاي الگو واره‌ها، شناسايي شده و به نظم درآمده است. از طرف ديگر مطابق گونه‌شناسي ارايه شده، الگو واره‌ها در سه سطح عام‌گرا، معنا‌گرا و عينيت­گرا طبقه‌بندي شده‌اند. ريشه‌شناسي صورت گرفته با تكيه بر بنيان­هاي فلسفي شكل­دهنده دانش است. همچنين ماهيت عناصر اين سه نوع الگو واره­ها، به يكديگر وابسته و داراي روابط متقابل است. به كمك اين ديدگاه، امكان دسته‌بندي آرا و عقايد و راه­حل­هاي موجود و آتي در اين حوزه از دانش نيز ميسر مي­باشد.