القاء كالوس و توليد اسيد‌هاي فنوليك دركشت كالوس مريستم انتهايي و رويان گياه نوروزك (Salvia leriifolia Benth.)

Callus induction and phenolic acids production in apical meristem and embryo callus culture of Salvia leriifolia Benth.

نوروزك (Salvia leriifolia Benth.) از خانواده نعناعیان، دارای خواص ضددرد، ضدالتهاب، ضددیابت و آنتی‌اكسیدان است. به‌منظور القاء كالوس از مریستم انتهایی و رویان گیاه نوروزك برای تولید اسیدهای فنولیك آزمایشی در قالب طرح كاملاً تصادفی اجرا شد. جداكشت‌های مریستم انتهایی و رویان بر روی محیط كشت MS همراه با تركیب‌های مختلف از مواد تنظیم‌كننده رشد 2,4-D (صفر، 1، 2 و 3 میلی‌گرم بر لیتر) با KIN (صفر، 3/0 و 1 میلی‌گرم بر لیتر) و نیز BAP (صفر، 0.5، 1، 2 و 3 میلی‌گرم بر لیتر) با NAA (صفر، 0.5، 1 و 1.5 میلی‌گرم بر لیتر) كشت داده شد. پس از چهار هفته درصد تولید كالوس، وزن تر و خشك كالوس‌ها بررسی گردید و تجمع اسید‌های فنولیك با استفاده از تكنیك كروماتوگرافی مایع با كارایی بالا (HPLC) اندازه‌گیری شد. بهترین تیمار برای القاء و رشد كالوس از مریستم انتهایی و رویان 2,4-D، 2 میلی‌گرم بر لیتر با Kin 1 میلی‌گرم بر لیتر بود. میزان تجمع كافئیك اسید در كالوس‌های رویان در این تیمار به‌طور معنی‌داری بیشتر از برگ گیاه بود و میزان رزمارینیك اسید تولید شده قابل مقایسه با برگ بود. بیشترین میزان سالویانولیك اسیدB از عصاره حاصل از كالوس مریستم انتهایی بدست آمد كه حدود سه برابر بیشتر از برگ گیاه نوروزك بود.

Salvia leriifolia Benth., belonging to Lamiaceae, has antinociceptive, anti-inflammatory, antidiabetic and antioxidant properties. In order to callus induction from apical meristem and embryo of salvia leriifolia to produce phenolic acids, an experiment was carried out in a completely randomized design. The apical meristem and embryo explants were cultured in MS medium supplemented with 2,4-D (0, 1, 2, 3mg/L), KIN (0, 0.3, 1mg/L), BAP (0, 0.5, 1, 2, 3mg/L) and NAA (0, 0.5, 1, 1.5mg/L). The fresh and dry weights were evaluated and accumulation of phenolic acids was measured after four weeks of culture by HPLC. The best treatments for callus induction and growth was at the 2,4-D 2mg/L and KIN 1mg/L. Accumulation of caffeic acid in embryo callus was higher than that of leaves of Salvia leriifolias and concentration of rosmarinic acid was comparable to the leaves. The highest salvianolic acid B concentration was found in callus of apical meristem that was about four times higher than that of leaves.