تحليل پايداري بستر كالبدي- فضايي (عرصه‌ فعاليت و روابط فضايي) با تاكيد بر جريان‌هاي حاكم بين شهر و سكونتگاه‌هاي روستايي در ناحيه ابهر (زنجان)

بين سكونتگاه هاي شهري و روستايي همواره جريان هاي متعددي (جمعيت، كالا، سرمايه و...) برقرار مي باشد. بر حسب ساختارهاي كالبدي و اجتماعي - اقتصادي شكل دهنده به بستر كالبدي- فضايي هر نظام سكونتگاهي (منطقه، ناحيه، شهر و..) اين جريان ها مي تواند يك سويه و بالعكس باشد. در همين چارچوب پژوهش حاضر ابتداء وضعيت پايداري بستر كالبدي- فضايي ناحيه ابهر به عنوان بستر جريانها را در سطح دهستان هاي نمونه از طريق معيارهاي كالبدي- محيطي، اجتماعي - فرهنگي و اقتصادي و با استفاده از مدل TOPSIS تعيين كرده، سپس نوع و دامنه جريانها بين روستاها و شهرهاي ناحيه را در سطح روستاهاي نمونه با تحليل فضايي در GIS مورد بررسي قرار داده است. روش پژوهش از نوع توصيفي- تحليلي و شيوه گرداوري اطلاعات به دو صورت كتابخانه اي و ميداني (شامل مصاحبه و 21 پرسشنامه روستا و 300 خانوار) بوده است. يافته هاي پژوهش نشان مي دهد تحت تأثير ناپايداري بستر كالبدي- فضايي يك توسعه كريدوري (خطي در كنار محورهاي ارتباطي اصلي) در ناحيه ابهر اتفاق افتاده كه موجب تمركز امكانات، خدمات و جمعيت و فعاليت در چهار شهر ناحيه و تعدادي از روستاهاي بزرگ شده است، به نحوي كه تمامي جريان هاي از سمت روستاها به سمت اين كريدور و در مرحله اول متوجه شهر ابهر سپس به سمت شهر خرمدره، هيدج، صائين قلعه و روستاهاي بزرگ (مستقر در كنار كريدور توسعه يافته ناحيه) معطوف مي شود. با توجه آنچه گفته شد مهمترين اولويت راهبردي ناحيه باز بخش مراكز جمعيت، فعاليت و خدمات در ناحيه با توجه به پتانسيل هاي كالبدي- محيطي، اجتماعي - نهادي، و اقتصادي در چارچوب سلسله مراتبي اندييشده شده مي باشد.