تحليل زباني- اجتماعي گفتمان معلم و دانش ‌آموز برپايه دو مفهوم قدرت و هم‌بستگي

The Sociolinguistics Analysis of Teacher-Student Discourse Based on Power and Solidarity Concepts

مفاهيم قدرت و هم‌بستگي دو مولفه مهم در زبان شناسي اجتماعي اند. قدرت و هم‌بستگي نشان‌دهنده روابط اجتماعي اند و اين روابط در استفاده يك جانبه يا دوجانبه از اصطلاحات خطاب و كنش گفتارها نهفته است. گفتمان هاي گوناگون را مي توان با اين دو مفهوم تحليل كرد. تاكنون گفتمان معلم و دانش آموز در قالب اين دو مفهوم بررسي نشده‌است، از اين رو، پژوهش حاضر اين نوع گفتمان را با در نظر گرفتن اصطلاحات خطاب و كنش گفتار امر به‌عنوان نشانگرهاي قدرت در كنار متغيرهاي غيرزباني جنسيت، واحد درسي و سن، بررسي كرده است. شصت معلم با پنج واحد درسي متفاوت، در دو مقطع انتخاب شدند. در تحليل داده ها، روش تلفيقي (كمّي و كيفي) استفاده شد. نتايج پژوهش نشان مي دهد كه مي توان نشانگرهاي قدرت و هم‌بستگي را به صورت پيوستاري در نظر گرفت و نيز شاهد انعكاس اين دو مفهوم در اصطلاحات خطاب ديگري غير از ضماير بود.