سنايي غزنوي و سير تكامل در انديشه ديني صوفيانه

در اين مقاله سير تكاملي در انديشه ديني و صوفيانه سنايي غزنوي بر مبناي ديوان اشعار او بررسي شده است. ابتدا مباحثي كلي راجع به صوفي، زاهد، ملامتي و قلندر، مطرح مي شود و سپس به بررسي موقعيت رند كه بخش مهمي از انديشه اوست مي پردازد و نمونه هاي از اشعار به عنوان شاهد ذكر مي گردد. در ادامه با توجه به تاثير گذاري او بر حافظ، رند سنايي را با رند حافظ مقايسه مي كند؛ و با مرور تجربه هاي ديني سنايي در نهايت به اين نتيجه مي رسد كه سنايي در مسير انديشه ديني خود، يك جريان تكاملي را طي كرده و طريقت غالب در شعر او شيوه رندي بوده است اما تا پايان در اين شيوه باقي نمانده زيرا تفكر صوفيانه و ديني، در شعر سنايي لايه هاي مختلفي دارد كه از صوفي شروع شده و به رند ختم مي شود و سپس به ديدگاه شيعه نزديك گشته و در نهايت مذهب شيعه را كاملترين و بهترين دانسته است.