سيماي عرفان اسلامي از قرن هفتم تا دهم ه.ق

عرفان طريقه معرفت در نزد آن دسته از صاحب نظران است كه برخلاف اهل برهان در كشف حقيقت بر ذوق و اشراق بيشتر اعتماد دارند تا بر عقل و استدلال و در واقع معجوني شگفت انگيز از مكتب هاي فلسفي جهان است. در عرفان عقايد برهمن ها، بودايي ها، افلاطونيان جديد، مسيحي ها؛ يهودي ها و مسلمانان زاهد و حتي نكاتي از آيين زرتشت را مي توان يافت. عرفان امكان ارتباط مستقيم آدمي را با خداوند از طريق شهود و تجربه ي باطن ممكن مي سازد. رشد عرفان و تصوف از قرن دوم هجري قمري آغاز گرديد و به تدريج رشد پيدا كرد به طوري كه در قرن هاي پنجم و ششم هجري قمري شدت بيشتري پيدا كرد. عرفان در قرن هفتم و با ظهور ابن عربي و نجم الدين كبري وجلال الدين بلخي (مولوي) و شاگردان آنها و ديگر عرفاي نامدار به اوج خود رسيد. و در اين قرن به صورت يك علم درآمد.در قرن هشتم با حضور شيخ محمود شبستري و سيد حيدر آملي علم عرفان در مدارس و خانقاه ها تدريس شد و تشيع به عرفان و تصوف نزديك شد.در قرن نهم حركت عرفان با حضور عبدالرحمان جامي ادامه يافت ولي رابطه ي تشيع و تصوف رو به تيرگي گذاشت؛ از آغاز قرن دهم رشد عرفان و تصوف متوقف و حتي رو به افول گذاشت به طوري كه مي توان اذعان داشت عارف بزرگي در اين قرن يافت نمي شود.