بررسي و تحليل جاذبه‌ها و پتانسيل‌هاي اكوتوريسمي شهرستان اروميه با استفاده از مدل استراتژيك SWOT

در طول شصت سال گذشته، جهان شاهد تغييرات چشم‌گيري در زمينه شيوه مسافرت از مكاني به مكان ديگر بوده است. در اين مدت نه تنها شيوه‌هاي مسافرت، بلكه مقاصد گردشگري، انگيزه و تعدد اين مسافرت‌ها نيز تغيير نموده است. يكي از اين تغييرات، پيدايش شكل خاصي از گردشگري به نام اكوتوريسم است كه در سال‌هاي اخير رشد بسيار سريعي داشته و به يكي از پديده‌هاي مهم صنعت گردشگري تبديل شده است. اين شكل گردشگري نسبت به مردم، مكان‌هاي گردشگري و اشيايي كه بازديد مي‌شوند به شدت احترام گذاشته مي‌شود و در آن تاكيد خاصي بر حفاظت از منابع طبيعي و فرهنگي، درگير كردن مردم محلي در فرآيندهاي برنامه‌ريزي و ايجاد رفاه براي اين مردم ديده مي‌شود. شهرستان اروميه واقع در شمال غرب ايران با تنوع منابع اكولوژيكي و فرهنگي، فرصت‌ها و نقاط قوت بسيار زيادي براي سرمايه‌گذاري در زمينه توسعه اكوتوريسم دارد. پژوهش حاضر با بررسي اين فرصت‌ها و قوت‌ها و تعيين نقاط ضعف و تهديدها، به ارايه استراتژي‌هاي مناسب براي توسعه اكوتوريسم اين منطقه مي‌پردازد. اين پژوهش با توجه به هدف، از نوع كاربردي و از نظر روش تحقيق از نوع تحليلي، توصيفي و پيمايشي است. در اين تحقيق پس از تهيه كليات و چهارچوب نظري، براي كسب اطلاع از مناطق مورد مطالعه و بررسي جايگاه و چگونگي گردشگري در آن منطقه، به انجام عمليات ميداني اقدام گرديد. به طور كلي، سه پرسشنامه (گردشگران، مردم بومي، مسوولان) طراحي و پس از تكميل اين پرسشنامه‌ها، براي تجزيه و تحليل داده ها از نرم افزار Spss و مدل SWO استفاده گرديد. نتايج پژوهش نشان داد كه شهرستان اروميه با مجموع 40 نقطه قوت و فرصت به عنوان مزيتها و با امتياز وزني 13/3 و 82/2 به ترتيب براي نقاط قوت و فرصت، پتانسيل‌ها و توانمندي‌هاي فراواني براي توسعه اكوتوريسم دارد، ولي در عين حال 19 نقطه ضعف و تهديد فراروي اكوتوريسم منطقه به عنوان محدوديت ها و تنگناها و با امتياز وزني 78/3 و 22/3 به ترتيب براي ضعف‌ها و تهديدها نشان مي‌دهد كه اكوتوريسم اين منطقه با چالش‌ها و مشكلات جدي و اساسي مواجه است. نتايج پژوهش همچنين نشان داد كه توسعه اكوتوريسم در توسعه اقتصادي منطقه تاثير بسيار زيادي دارد و در صورت برنامه‌ريزي درست و استفاده بهينه و منطقي از جاذبه‌هاي اكوتوريسمي و رفع مشكلات و نقاط ضعف و استفاده از فرصت‌هاي موجود، مي‌توان شاهد توسعه اقتصادي در زمينه‌هاي ايجاد درآمد، اشتغال، تنوع فعاليت‌هاي اقتصادي و به طور كلي، افزايش سطح رفاه براي مردم شهرستان بود.