بررسي شبكه‌هاي هيدروگرافي دامنه شمالي شاه جهان به لحاظ انطباق و عدم انطباق با استفاده از GIS

شاه جهان در جنوب زون ساختاري كپه داغ و در يال شرقي رشته كوه آلاداغ در عرض جغرافيايي ?37 تا´25?37 شمالي و طول جغرافيايي´30?57 تا ´30?58 شرقي در شمال شرقي ايران واقع شده است. به لحاظ زمين شناسي و تكتونيك، اين منطقه نسبتاً جوان بوده و عوامل ژيومورفولوژي و هيدرولوژي از توان بالايي براي دستكاري ارتفاعات برخوردارند. رودخانه‌هاي تقريباً موازي و نسبتاً متراكم با فواصل يكسان توانسته‌اند ناهمواري‌هاي منطقه را بر هم زده و براي رسيدن به زهكش اصلي خود (رودخانه اترك) انواع سازندها و ساختمان‌هاي تكتونيكي و ساختارهاي گوناگون را قطع نموده‌اند. هدف اين تحقيق، شناسايي همه جانبه عوامل و فرايندهايي است كه موجب ايجاد شبكه‌هاي هيدروگرافي انطباق يافته و انطياق نيافته با ساختمان زمين شناسي و ليتولوژيكي منطقه مورد مطالعه گرديده‌اند. براي انجام اين تحقيق از نقشه‌هاي زمين شناسي، توپوگرافي، عكس‌هاي هوايي، تصاوير ماهواره‌اي و همچنين، مشاهدات ميداني استفاده شده است. نتايج به‌ دست آمده پس از بررسي عوامل موثر بر شكل‌گيري انطباق و عدم انطباق، نشان مي‌دهد كه حدود 11/1554 كيلومتر (56/78 درصد) شبكه آبها داراي انطباق ساختماني، 4/345 كيلومتر (46/17) داراي عدم انطباق ساختماني، 49/30 كيلومتر (54 /1 درصد) انطباق ليتولوژيكي و 15/48 كيلومتر ( 43/2 درصد) عدم انطباق ليتولوژيكي، 65/223 كيلومتر(46/98درصد) انطباق يافته گسلي (تكتونيك) و 40/30 كيلومتر (54/1 درصد) عدم انطباق با ساختمان تكتونيكي هستند. همچنين طول آبراهه‌ها، پهناي دره‌ها و ضريب انحناي ماندري و وسعت اراضي زير كشت در پايين دست شبكه‌هاي انطباق يافته بيشتر از شبكه‌هاي انطباق نيافته بوده، در حالي كه از نظر عمق، شبكه‌هاي انطباق نيافته نسبت به شبكه‌هاي انطباق يافته از عمق بيشتري (32/1 برابر) برخوردارند.