اثربخشي آموزش نوروفيدبك (پس خوراند عصبي) در كاهش پرخاشگري كودكان مبتلا به اختلال نقص توجه بيش فعالي (ADHD)

The effectiveness of neurofeedback on aggression reduction in children with attention deficit hyperactivity disorder (ADHD)

مقدمه: هدف از پژوهش حاضر تعيين اثربخشي آموزش نوروفيدبك بر كاهش ميزان پرخاشگري كودكان دچار نقص‌توجه و بيش فعالي بود. روش: روش پژوهش، شبه آزمايشي با پيش‌آزمون، پس‌آزمون و پيگيري دوماهه بود. جامعه آماري پژوهش حاضر، كودكان 14-7 ساله پسر كه در سال تحصيلي 94-1393 به مركز جامع اعصاب و روان‌درمانگران بهجو بودند. از ميان آن‌ها تعداد 40 نفر كه دچار نقص‌توجه و بيش فعالي بودند به شيوه نمونه‌گيري هدفمند انتخاب و به‌طور تصادفي در دو گروه گواه و آزمايش جاي گرفتند. اختلال نقص‌توجه و بيش فعالي با استفاده از فهرست بازبيني مصاحبه باليني بر اساس راهنماي تشخيصي و آماري اختلال‌هاي رواني، ويرايش پنجم،2013، مصاحبه تشخيصي توسط روان‌پزشك و آزمون اختلاط ديداري شنيداري استنفورد و ترنر (1995) و آزمون پرخاشگري كودكان شهيم (1385) تشخيص داده شد. آموزش نوروفيدبك با هدف كاهش تتا به بتا با سركوب تتا و افزايش بتا و ريتم حسي ـ حركتي در طي ده هفته 30 جلسه هر هفته سه جلسه اجرا شد. كودكان هر دو گروه در مرحله پيش و پس‌آزمون و پيگيري دوماهه مورد ارزيابي قرار گرفتند. يافته‌ها: نتايج نشان داد مقدار F براي اثر پيش‌آزمون، پس‌آزمون و پيگيري معنا است (0/001/≤p)، يعني بين نمرات پرخاشگري در مراحل سه‌گانه درماني تفاوت معناداري وجود دارد. نتيجه­ گيري: يافته­ هاي حاصل از تحليل واريانس مختلط و آزمون تكرار سنجش نشان داد كه تأثير معني‌دار درمان نوروفيدبك در كاهش پرخاشگري كلامي، جسماني و رابطه‌اي ونيز مؤيد ثبات اين روش درماني در مرحله پيگيري بود.

Introduction: The purpose of this study was to determine the effectiveness of neurofeedback treatment on decreasing the aggression of children with attention-deficit hyperactivity disorder. Method: The study was quasi experimental with pre and post tests as well as treatment. Besides, there was a two months follow up. The statistical population composed of 7 to 12 years old male children, selected from among 80 children who had enrolled at Behjou Psychiatry Clinic in 2014-2015 educational year. Using purposive sampling, 40 children with attention-deficit hyperactivity disorder were randomly grouped in two control and experimental groups. Attention-deficit hyperactivity disorder was determined by four instruments including the clinical interviewing review list, based on psychiatric disorders diagnostic and statistical guide, 5th edition, 2013; diagnostic interview with a psychiatrist; Stanford and Turner's audiovisual test; and children's aggression test (Shahim, 2006). Having the goal of theta to beta reduction, beta suppression, theta increase and sensory motor rhythm, Neurofeedback Test was implemented three sessions a week, for ten weeks. Children of both groups were assessed in pre and post-test stages and a two-month follow up. Results: Findings of single variable and multi variable covariance analyses suggested that neurofeedback treatment leads to a meaningful improvement in verbal, physical and relational aggression. Conclusion: Overall, the results of this study suggested that educational neurofeedback remedy has a significant effect in reducing the aggression of children with attention-deficit hyperactivity disorder. Furthermore, the effect of the treatment was the same in the follow up test.