تبيين هم گرايي سيره نگاران شيعي ايراني عصر پهلوي اول با اهل سنت در مسئله جانشيني پيامبر

An Explanation on the Convergence of Some Iranian Shiite historians with Sunnis regarding the succession of the prophet at the First Pahlavi’s era

جانشيني پيامبر، از مهم ترين مسائل چالشي ميان شيعه و اهل سنت بوده است. اين موضوع در اندك مكتوبات سيره نگاران شيعي ايراني عصر پهلوي اول نيز بازتاب هاي متفاوتي داشته است. در كنار تاكيد بر ديدگاه اماميه مبني بر حقانيت امام علي7 در جانشيني پيامبر، در برخي از مكتوبات شيعيان اين دوره، تبييني همگرايانه با اهل سنت از مسئله جانشيني پيامبر ارائه شده است. مسئله پژوهش حاضر، علل همگرايي برخي از سيره نگاران شيعي ايراني با ديدگاه اهل سنت در مسئله جانشيني پيامبر در عصر پهلوي اول است. اين پژوهش با رويكرد توصيفي-تحليلي با بررسي اطلاعات موجود درباره وضع مذهبي دوره رضا شاه و بررسي سيره هاي نوشته شده توسط سيره نگاران شيعي ايراني درصدد پاسخگويي به پرسش فوق است. اين بررسي نشان داد سياست ضد مذهبي رضاشاه و موج فزاينده دگرانديشي در آن دوره، از مهم ترين علل همگرايي سيره نگاران شيعي ايراني با ديدگاه اهل سنت در مسئله جانشيني پيامبر است.

The issue of succession of the Prophet (pbuh) has been and is one of the most important controversies among Shiite and Sunni. This issue has also been reflected in some of the writings of the Iranian Shiite historians in the first Pahlavi’s era. Emphasizing on the legitimacy of Ali (AS) in the Shiite works, it seems that there had been a kind of convergence with the Sunnis in this matter. The question therefore is what was the reason for the mentioned convergence at the time of Reza Shah Pahlavi? Using descriptive analytical approach this study investigates on both religious atmospheres at Reza Shah’s time and the writings of Shiite historians on the above subject. The study reveals that Reza Shah’s anti-religion policy and also the growing wave of dissent that emerged at that time, was one of the most important factors of convergence with the Sunni historians in the issue of succession of the Prophet (pbuh).