بررسي سنت هاي تدفيني در دوره ساساني بر اساس يافته هاي باستان شناسي

مطالعه و كنكاش درباره‌ي سنت‌هاي تدفيني و آداب مربوط به آن، همواره اطلاعات ارزشمندي در ارتباط با فرهنگ معنوي جوامع انساني در اختيار پژوهشگران قرار مي‌دهد. در ادوار مختلف تاريخ زندگي بشر شيوه‌هاي بسيار متنوعي جهت دفن اجساد شكل‌گرفته كه در راستاي آموزه‌هاي ديني، قوانين حكومتي، جبر محيطي، نوع اقليم و غيره رواج يافته است. در دوران ساساني نيز شاهد چنين تنوعي در سنت‌هاي تدفيني هستيم؛ البته در اين دوران با رسمي‌شدن آيين زرتشت به‌عنوان دين رسمي امپراتوري، عرضه‌داشت جسد در هواي باز، تنها شيوه‌ي تدفين قابل‌قبول حكومت بود و اجراي ديگر شيوه‌هاي تدفين، مجازات‌هاي سنگيني در‌پي داشت. اما باتوجه به گستردگي قلمرو ساساني، تنوع شرايط محيطي و وجود جمعيت‌هاي مذهبي (مسيحي، يهودي، بودايي و ...) به‌نظر مي‌رسد در اين دوره شيوه هاي گوناگوني از تدفين اعمال شده باشد. پژوهش پيشِ‌رو قصد دارد به‌شيوه‌ي كتابخانه‌اي و برمبناي بررسي‌ها و كاوش‌هاي باستان‌شناسي گزارش شده، به اين پرسش پاسخ دهد كه انواع شيوه‌هاي تدفين در اين دوره چگونه بوده و بر اين مبنا به طبقه‌بندي و گونه‌شناسي انواع مختلف تدفين در سرتاسر امپراتوري ساساني مي‌پردازد تا در اين راستا درك بهتري از فرهنگ تدفين دوره‌ي ساساني ارائه گردد. اين تدفين‌ها از نظر ساختاري به انواع مختلفي ازجمله: صخره‌اي، چاله‌اي، خمره‌اي، خشتي و آجري، سنگ‌چين و قبوري بدون ساختار مشخص، تقسيم مي‌شوند. نمونه‌هايي از چنين شيوه‌هاي تدفين در بخش‌هايي از ايران كنوني، آسياي مركزي، بين‌النهرين و حوزه‌ي جنوبي خليج‌فارس شناسايي شده است؛ بنابراين هدف از پژوهش حاضر، ارائه‌‌ي انواع سنت‌هاي تدفيني به‌منظور شناخت هر چه بيشتر ساختارهاي فرهنگي، اجتماعي و مذهبي جامعه‌ي دوران ساساني است.