ارزيابي ‌پهنه‌هاي مناسب توسعه اكوتوريسم در مناطق حفاظت شده مطالعه موردي: منطقه حفاظت‌شده خاييز

Assessing Appropriate Areas for Ecotourism Development of Protected Areas . Case Study: Khaeez Protected Area

يكي از مناطق بسيار مناسب براي فعاليت­هايت طبيعت گردي (اكوتوريسم) مناطق حفاظت ­شده است. ترويج اكوتوريسم در مناطق حفاظت ­شده، به ­عنوان سازوكاري براي خودگرداني مالي، پشتوانه ­اي براي حفاظت و ابزاري براي تسهيل مديريت اين مناطق محسوب مي­ شود. ازاين‌رو شناسايي مناطق مناسب جهت گسترش اكوتوريسم در مناطق حفاظت‌شده به‌منظور حفظ چشم ­انداز اكولوژيكي كه سبب رسيدن به توسعه پايدار منابع طبيعي مي­ شود، از اهميت بسزايي برخوردار است. تحقيق حاضر با استفاده از شيوه ­اي از روش ارزيابي چندمعياره به نام تركيب خطي وزن ­دار (WLC)، با به‌كارگيري فن­آوري GIS و روش وزن­ دهي AHP به تحليل پهنه­ هاي مناسب توسعه اكوتوريسم در منطقه حفاظت ­شده خاييز جنوبي پرداخته. معيارهاي به‌كاررفته در ارزيابي شامل منابع آبي، جانوران، پوشش گياهي، فيزيوگرافي، تاريخي–طبيعي–مذهبي، تغييرات كاربري اراضي و زمين ­شناسي بودند كه هر معيار خود از زير معيارها و گزينه­ هاي تشكيل شده است. درنهايت مناطق مناسب براي اكوتوريسم با درجه­ ي متفاوتي از توان و مطلوبيت تعيين گرديد. طبق نقشه­ هاي طبقه‌بندي‌شده منطقه براي اكوتوريسم توانايي بالايي دارد، به‌گونه ­­اي كه 496/4771 هكتار (5/60 درصد) براي اكوتوريسم مناسب بوده است. نتايج تحقيق حاكي از آن است كه استفاده از روش WLC و روش وزن­ دهي AHP در فرآيند مكان­ يابي مناطق تفرجي كارايي بالايي دارد. يكي از مناطق بسيار مناسب براي فعالي ت­هاي طبيعت­ گردي (اكوتوريسم) مناطق حفاظت­ شده است. ترويج اكوتوريسم در مناطق حفاظت­ شده، به ­عنوان سازوكاري براي خودگرداني مالي، پشتوانه ­اي براي حفاظت و ابزاري براي تسهيل مديريت اين مناطق محسوب مي ­شود. ازاين‌رو شناسايي مناطق مناسب جهت گسترش اكوتوريسم در مناطق حفاظت‌شده به‌منظور حفظ چشم ­انداز اكولوژيكي كه سبب رسيدن به توسعه پايدار منابع طبيعي مي­ شود، از اهميت بسزايي برخوردار است. تحقيق حاضر با استفاده از شيوه ­اي از روش ارزيابي چندمعياره به نام تركيب خطي وزن ­دار (WLC)، با به‌كارگيري فن­آوري GIS و روش وزن­ دهي AHP به تحليل پهنه­ هاي مناسب توسعه اكوتوريسم در منطقه حفاظت ­شده خاييز جنوبي پرداخته. معيارهاي به‌كاررفته در ارزيابي شامل منابع آبي، جانوران، پوشش گياهي، فيزيوگرافي، تاريخي–طبيعي–مذهبي، تغييرات كاربري اراضي و زمين ­شناسي بودند كه هر معيار خود از زير معيارها و گزينه­ هاي تشكيل شده است. درنهايت مناطق مناسب براي اكوتوريسم با درجه­ ي متفاوتي از توان و مطلوبيت تعيين گرديد. طبق نقشه ­هاي طبقه‌بندي‌شده منطقه براي اكوتوريسم توانايي بالايي دارد، به‌گونه اي كه 496/4771 هكتار (5/60 درصد) براي اكوتوريسم مناسب بوده است. نتايج تحقيق حاكي از آن است كه استفاده از روش WLC و روش وزن­ دهي AHP در فرآيند مكان­يابي مناطق تفرجي كارايي بالايي دارد.