ارزيابي فقر شهري در محلات اسكان غيررسمي شهر كرمانشاه با استفاده از مدل تحليل عاملي (نمونه موردي محله دولت آباد و شاطرآباد سال 1385)

اسكان غيررسمي، كه به ­موجب شهرنشيني شتابان در جهان معاصر به ­وجود آمده است، نتيجه نابرابري­ هاي اقتصادي-اجتماعي است كه در سطح مناطق شكل گرفته، كه شهرها و خصوصاً كلان شهرهاي كشور را با مشكلات فراواني مواجه ساخته است. شهر كرمانشاه به­عنوان يكي از كلان شهرهاي كشور با پديده اسكان غيررسمي مواجه است. از جمله سكونتگاه ­­هاي اسكان غيررسمي در شهر كرمانشاه محله دولت ­آباد و محله شاطرآباد است كه در اين مقاله به ارزيابي، اسكان غيررسمي در اين محلات پرداخته پرداخته شده است. هدف از اين پژوهش، ارزيابي اسكان غير رسمي در شهر كرمانشاه است. كه به اين منظور از روش تحليلي-كمي با رويكرد كاربردي براي انجام پژوهش استفاده شده است. جامعه آماري اين پژوهش محله دولت­ آباد در حاشيه غربي و محله شاطرآباد در ضلع شرقي شهر كرمانشاه مي­ باشد و براي اين منظور از اطلاعات بلوك­ هاي آماري سال 1385 و از 30 شاخص كه با روش­ هاي آماري به 3 عامل تركيبي تبديل شده و نتايج با بهره ­گيري از مدل تحليل عاملي و با كمك نرم ­افزارهاي Arc/Gis و Arc/View ارزيابي شده، استفاده گرديده است. نتايج به­ دست آمده، در محله دولت ­آباد حاكي از آن است كه تعداد 20 بلوك معادل 11/1% درصد در وضعيت مناسب، 31 بلوك معادل 17/2% درصد نسبتاً مناسب، 57 بلوك معادل 31/7% درصد متوسط، 50 بلوك معادل 27/8% درصد نسبتاً نامناسب و 16 بلوك معادل 8/9% درصد نامناسب بوده ­اند. نتايج تجزيه و تحليل براي محله شاطرآباد نمايانگر اين است كه تعداد 12 بلوك معادل 4/5 درصد نامناسب، 74 بلوك معادل 28 درصد نسبتاً نامناسب، 92 بلوك معادل 34/8 درصد متوسط، 60 بلوك معادل 22/7 درصد نسبتاً مناسب و 13 بلوك معادل 4/9 درصد مناسب شناخته شده ­اند. نتايج اين مطالعه نشان مي‌دهد كه بلوك‌هاي شهر كرمانشاه مكاني براي تبلور تمايزات اجتماعي، اقتصادي، فرهنگي و كالبدي است. اين سكونتگاه­ ها جلوه­ فقر به­ شمار مي ­روند كه از لحاظ پويايي روند متفاوتي را طي مي­كنند. وجود نواحي نابرابر در فضاي شهر كرمانشاه به جدايي گزيني فضايي، اجتماعي و اقتصادي منجر گرديده است. كه ذكر اين نكته لازم است كه نتايج حاصله صرفاً با تكيه بر­ شاخص­ هاي مورد استفاده در اين مقاله مي ­باشد و در صورت عدم مشكلات آماري و به كار­گيري شاخص­ هاي بيشتر اين احتمال وجود دارد كه نتايج تحت تأثير قرار گيرد.