مباني اقتدار در تفكر اسماعيليه

منابع شناخت اسماعيليه در هفت قرن اول هجري چهار دسته‌اند: اماميه، اسماعيليه، اهل سنت، و تحقيقات اخير. براي واكاوي دلايل اقبال شيعيان به انديشة اسماعيليه شناخت فضاي فرهنگي، سياسي، و كلامي حاكم بر اين دوره ضروري است. تصور اوليه (ارشديت اسماعيل و مورد علاقة امام بودن) و تكذيبة بعدي ايشان (گناه‌كار بودن اسماعيل) در كنار هم موجب بروز دو نوع اشتباه بزرگ شد. مباني اقتدار انديشة اسماعيليه در ابتدا بيش از توسعة نظامي بر توسعة فكري استوار بود. لازمة اين اقتدار نخبه‌گرايي و توجه به انديشه و باطن هستي (باطني‌گري) بود. بر اين مبنا، «دعوت» اساس و بنيان انديشة اسماعيلي بود. نگارنده در اين مقاله به دنبال آن است كه اثبات كند وجود سازمان تبليغي ـ تبشيري به نام سازمان دعوت يكي از عوامل اصلي در توسعة اقتدار اسماعيليه محسوب مي‌شود. هم‌چنين ضمن بيان جايگاه منابع اسماعيلي، به تجزيه و تحليل مهم‌ترين مباني فكري اقتدار اين فرقه پرداخته شده است. روش تحقيق در اين نوشتار بر تطبيق و مقابله با منابع ديگر و توصيف موضوع استوار است.