صوفيان نخستين و جهاد

First Sufis and Jihad

جهاد از عرصه هايي است كه صوفيان نخستين در آن حضور پررنگي داشته اند. به‌سبب گسترش فتوحات اسلامي و جنگ هاي متعدد با كفار در قرن هاي نخستين هجري، بسياري از صوفيان با سكونت در رباط هاي مرزي در جنگ برضد كفار مشاركت مي كردند كه دراين‌ميان نام هاي حسن بصري، سفيان ثوري، ابراهيم ادهم، شقيق بلخي، حاتم اصم، عبدالـله‌بن‌مبارك، محمدبن‌كرام و پيروان فرقه كراميه درخور‌توجه است. اگرچه گاهي حضور در اين خانقاه هاي مرزي با تن پروري همراه مي شد و نيات صوفيان را به انگيزه هاي منفعت‌طلبانه آلوده مي كرد، بسياري از اين مجاهدان با روزي‌خوردن از دسترنج خود مي‌زيستند و در اين جنگ ها نيز به‌شهادت رسيده اند. از آغاز تدوين كتاب درميان متصوفه، صوفيان بسياري به مسيله جهاد پرداخته‌اند و در آثار خود بحثي مشبع دراين‌باره مطرح كرده اند كه مي توان از كُلاباذي، تِرمذي، نِفّري، سَرّاج، مكّي، خرگوشي و سُلَمي ياد كرد. در اين مقاله با استفاده از روش كتابخانه اي و رجوع به منابع اصلي و نزديك به سرچشمه هاي عرفان، كيفيت مشاركت صوفيان در جهاد و مسيله جهاد در كتاب‌هاي متصوفه بررسي شده ‌است.

The early mystics were actively involved in Jihads wherein they strove for social and political activism and alsofought the enemies of God. Because of the Islamic conquests and wars against the infidels in the early centuries AD, many Sufis lived in conventson the borders and participated in the war against enemies. Among them the names of Hassan Basri, SufyanSauri, Ibrahim Adham, ShaghighBalkhi, Hatam Assam, Abdullah IbnMubarak, Mohammed ibn Karram and the followers of the Karramiyeh are noteworthy. Also,when Sufis began to write books, many of them concentrated on the issue of Jihad; among these writes we can refer toKolabazi, Tirmazi, Neffari, Sarraj, Makki, Khargushi and Sollam .This article is a library based research and draws on the major primary sources on Mysticism. It aims to study the quality of the presence of the Sufis in Jihads, and the issue of Jihad in books by the Sufis.