تأثير تغيير در فضاي توليد در اقتصاد ايران بر ماليات مشاغل

The Effect of Production Space Change on Business Income Tax in Iranian Economy

هدف اصلي مقالة حاضر، مطالعة چگونگي تغييرات ساختاري در فعاليت‌هاي اقتصادي ايران و اثرات آن بر متغير مهم ماليات بر مشاغل است. در ادبيات اقتصاد توسعه، راه‌هاي مختلفي براي سنجش تغييرات ساختاري ارائه شده كه در اين مطالعه از بين آنها روش «سنجش تغيير در فضاي توليد بر اساس شاخص‌هاي تجارت بين الملل» انتخاب شده است. بكارگيري اين روش نشان مي‌دهد كه فضاي توليد در اقتصاد ايران عمدتاً در اختيار كالاهاي حاصل از پتروشيمي، شيميايي و كالاهاي بخش اولية اقتصاد(كشاورزي و خام) بوده و مشابهت (نزديكي) فناورانة روشني هم بين كالاهاي صادراتي مشاهده نمي‌شود. علاوه بر آن، بر اساس نتايج مدل مرزي تصادفي، مشاغل وابسته به فعاليت‌هاي مذكور كه حجم قابل توجهي از فضاي توليد را اشغال كرده‌اند در پرداخت ماليات بر درآمد مشاغل عملكرد ضعيفي داشته‌اند. برعكس، فعاليت‌هايي كه چگالي كمتري در فضاي توليد به خود اختصاص داده‌اند پرداخت مالياتي مناسب‌تري نسبت به گروه مذكور داشته‌اند.

Assessment of structural change circumstance of Iran's economic activities and its effects on business income tax is the major aim of present study. In literature of economic development, several methods have been proposed to measure structural changes, that among them "measuring change in production space based on international trade indices" method has been applied in this paper. Using mentioned method presents that the Iranian economy's production space occupied mainly by petroleum, chemical and primary sector (agricultural and raw material) goods and any technological similarity (proximity) among exporting goods has not been seen. In addition, based on stochastic frontier model results, professions dependent into mentioned sectors had pour performance in tax payment. In contrast, activities containing small density in production space had appropriate performance in tax payment.