شهر و شهرنشيني در سيستان بزرگ در دوره اشكاني

روند تدريجي و تكاملي شهرنشيني در دشت سيستان با ظهور وسيع محوطه هاي عصر مفرغ‌ (اواخر هزاره چهارم قبل از ميلاد) آغاز و ادامه ي آن در دوره هاي تاريخي با شكل گيري شهرهاي مهم دوره هاي هخامنشي، سلوكي،‌ اشكاني در شرق ايران، نگارندگان را بر آن داشت تا با تحليل و بررسي حدود 400 محوطه و استقرار مرتبط با اين عصر، كليه ويژگيها و خصوصيات شهرها و محوطه هاي اين دوران را مورد مطالعه و سپس براساس اطلاعات موجود، سيماي شهرهاي اين دوره را در سيستان بزرگ ترسيم نمايند. به اين ترتيب مشخص گرديد كه برخي از شهرهاي دوره مذكور طبق سنت هلنيسم و با تمركز كلنيهاي يوناني در پهن دشت سيستان شكل گرفت و در ادامه با روي كارآمدن خاندان اشكاني و براساس نيازهاي سياسي، نظامي و اقتصادي، شكل شهرها از هيپوداموس به شهرهاي مدور اشكاني تغيير يافت. آثار و شواهد باستان شناسي نشان مي دهد كه سيستان در دوره اشكاني سرزميني بسيار آباد، پرجمعيت و داراي منابع آبي فراواني بود كه براين اساس، در بخشهاي شمالي و جنوبي آن شهرها و روستاهاي بيشماري ساخته شد. اين رخداد بنا به شرايط زيست محيطي مناسب (آب فراوان، خاك خوب، هواي معتدل، مرتع،‌ صيد و شكار و تجارت) ميسر گرديد كه در اين ايام در سيستان جريان داشت.