تحولات ديني در اروپاي سدة شانزدهم و مشابه آنها در اسلام معاصر

Religious Developments in Modern Islam and the 16th Century Europe: A Comparative Study

تحولات ديني در جوامع مختلف به دليل اشتراك در پاره اي مباني و اصول، شباهت ها و همساني هاي متعددي دارد، گر چه نمي توان آنها را در همه وجوه با يكديگر مشابه دانست. در اين مقاله، تحولات ديني در اروپاي قرن شانزدهم با تحولات مشابه در جهان معاصر اسلام، كه از قضا هر دو در دوره زماني يكصدو پنجاه ساله اي رخ داده است، مقايسه مي شود كه از مهمترين آنها مي توان توجه به گوهر و روح دين، نزاع بر سر موضوع مرجعيت ديني و جايگاه سنت، ناب گرايي و مخالفت نسبي با انديشه هاي فلسفي و متجددانه، و محور بودن آخرت و رستگاري آن جهاني اشاره كرد.

Religious developments in different societies– due to the similarities in some basic principles– follow a common pattern. However we couldnot claim that, in this respect, societies are completely the same. In this article, religious developments in modern Islam and in the 16th century Europe are analyzed. Their main similarities are as follows: careful attention to the essence and reality of religion, disputation over authority and the role of tradition, the importance of purity and rejection of philosophical and modern ideas, and paying attention to the here after and the final salvation.