گسترة دفاع جنون در حقوق كيفري ايران و آمريكا

در نظام كيفري ايران و غالب ايالت‌هاي آمريكا جنون در معناي اختلال رواني منجر به فقدان اراده يا قوة تمييز آمده است، منظور از فقدان قوة تمييز، نداشتن قدرت درك ماهيت يا عدم تشخيص قباحت رفتار مجرمانه است. دفاع جنون صرفاً در صورتي از عوامل رافع مسئوليت كيفري يا به تعبير قانون ايران از موانع مجازات است كه اختلال رواني منجر به عدم درك ماهيت جرم يا حرمت آن يا زوال اراده به صورت تام شود. اختلالات رواني منجر به زوال قوة تمييز غالباً خود را در بيماران اختلالات دو قطبي، اسكيزوفرني و پارانوييد نشان مي‌دهد. بر اساس قانون مجازات اسلامي مصوب 1392 در مادة 149 و همچنين در حقوق آمريكا عقب ماندگي‌هاي شديد ذهني را مي‌توان منطبق با ضوابط جنون و در زمرة عوامل رافع مسئوليت كيفري دانست. در حقوق آمريكا براي اختلالات رواني كه رافع مسئوليت كيفري نباشند، نهاد مسئوليت نقصان يافته پيش بيني شده است كه فقدان آن در نظام كيفري ايران در جرائم تعزيري مشهود است ولي از اين جهت كه مطابق با مادة 18 قانون مجازات اسلامي، قاضي را در تعيين مجازات الزام به توجه به وضعيت ذهني و رواني مرتكب مي‌كند، قابل قياس است.