گفت‌وگو وكاركردهاي تربيتي آن در پرتو آيات و روايات

Dialogue and its Educational Functions from the Viewpoint of Qurייan and Traditions

برقراري ارتباط موثر با ديگران، لازمه زندگي در جهان امروز است، و «گفت‌وگو» مهم‌ترين ابزار براي برقراي اين ارتباط به‌شمار مي‌آيد. با توجه به نقش تاثيرگذار گفت‌وگو در تربيت ابعاد فردي و اجتماعي، لازم است به پرورش اين مهارت، توجه ويژه‌اي مبذول شود. ليكن تا زماني كه ارزش، اهميت و آثار تربيتي گفت‌وگو تبيين و بررسي نشده باشد، احساس نياز و تمايل به آن به وجود نخواهد آمد. هدف اصلي مقاله حاضر، تبيين كاركردهاي تربيتي گفت‌وگو در ابعاد فردي و اجتماعي است و در اين زمينه از آيات و روايات مرتبط نيز استفاده شده است. بدين‌منظور، با مطالعه متون مرتبط، ضمن مفهوم‌شناسي واژه «گفت‌وگو» و ارتباط آن با ساير مفاهيم مشابه، آداب و شرايط گفت‌وگوي مطلوب تشريح شده و در نهايت، آثار گفت‌وگو در بعد فردي و اجتماعي بررسي گرديده است. در بعد فردي، آثاري همچون گسترش شناخت و معرفت، پرورش تفكر نقاد، خودآگاهي، و تقويت اعتماد به نفس، و در بعد اجتماعي سعه ‌صدر، همدلي و هم‌انديشي، و حصول وحدت و تفاهم (از طريق گفت‌وگوي بين نسلي، گفت‌وگوي تمدن‌ها و گفت‌وگوي اديان) تبيين گرديده است.

Effective communication with others is a prerequisite element of life in todayʹs world and dialogue is the most important means for this matter. Considering the influential role of dialogue in individual and social education, it is necessary to pay special attention to this skill. But to achieve this goal, it is essential to study the value and significance of dialogue. This paper seeks to study the individual and social educational functions of dialogue from the viewpoint of the holy Qurʹan and traditions. Using a desk research and concentrating on related sources, this research studies the concept of dialogue and its relation to other similar concepts to clarify the etiquettes and conditions of a favorable dialogue. The individual and social effects that have been discussed here are as follows, expanding knowledge and bring up a critical thinking, self-awareness and enhancing confidence as the individual effects and tolerance, sympathy, cooperation and unity and understanding (through intergenerational, religions and civilization dialogue) as the social effects.