آرايش واژگان در گويش هاي فارسي خوزستان از منظر رده شناختي

در اين پژوهش آرايش واژگان در چهار گويش فارسي خوزستان، يعني بهبهاني، دزفولي، شوشتري و هنديجاني از نظر رده­شناختي بررسي شده است. چارچوب نظري اصلي اين پژوهش رده ­شناسي آرايش واژگان دراير است. دبيرمقدم در پژوهش خود 24 مولفه را در نظر گرفته است كه 19 مورد ­آن­ها برگرفته از مقاله دراير و بقيه مولفه­ ها برگرفته از پايگاه داده ­هاي وي هستند كه آمار مربوط به آن در اختيارش قرار گرفته است. در پژوهش حاضر نيز همين 24 مولفه درباره گويش­هاي خوزستان بررسي و نتايج حاصل با منطقه اروپا ـ آسيا و همچنين جهان مقايسه شده ­اند. ابزار و روش جمع ­آوري داده­ ها در اين پژوهش پرسش­نامه و گفت ­و ­گو و مصاحبه حضوري با گويش ­وران است. با تعداد 30 گويش­ور بومي اين گويش ­ها مصاحبه شده و بعد از ثبت و ضبط مصاحبه ­ها و گفت­ و­گو­ها، مطالب به دقت آوانويسي و سپس براساس مولفه­ هاي مورد نظر تحليل شدند. در بررسي داده ­ها، رفتار رده ­شناختي هر كدام از اين گويش­ها در مقايسه با زبان­هاي اروپا ـ آسيا و همچنين زبان­هاي دنيا از­جهت دارابودن مولفه­ هاي فعل­ پاياني و يا فعل­ مياني بررسي و تحليل شد. به طور كلي اين چهار گويش هم در مقايسه با زبان­ هاي اروپا ـ آسيا و هم در مقايسه با زبان هاي دنيا، به رده فعل­ مياني قوي گرايش دارند ؛ البته بايد گفت كه بر­اساس آمار جدول­ها رفتار رده ­شناختي اين گويش­ها با رده بينابين (آميخته)- كه دبير­مقدم (1392) براي زبان­هاي ايراني پيشنهاد كرده است- هماهنگ است. درباره مولفه­ هاي رده ­شناختي مشترك و غيرمشترك بايد گفت كه در اين چهار گويش فقط مولفه1، 9 و 11 غيرمشترك هستند و اين گويش­ها در 21 مولفه ديگر رفتار مشترك دارند.