جايگاه مفهوم و مصاديق صلح در سرفصل‌ها و فصل‌هاي رشته علوم سياسي

نظريه‌هاي سنتي، مدرن، انتقادي و اسلامي، هر يك تعريفي خاص از علم سياست دارند. جنگ و صلح از موضوعاتي است كه هر يك از اين نظريه‌ها به آنها پرداخته و براي كنترل جنگ و تحقق صلح راهكارهايي را ارائه مي‌دهند. گفتمان حاكم بر انقلاب اسلامي كه توسط امام‌خميني(ره) شكل و ساختار يافت، دانش سياسي مطلوب را برگرفته از قرآن و سنت مي‌داند و همزيستي مسالمت‌آميز ميان گروه‌ها و ملت‌ها را هدف نهايي تعاليم اسلامي معرفي مي‌كند. بالمال، نگاه اسلامي به سياست و اصالت صلح در قانون اساسي و اسناد بالادستي جمهوري اسلامي مشهود است. وزارت علوم نيز به علوم سياسي از ديدگاه اسلامي و گفتمان حاكم بر انقلاب اسلامي پرداخته و در ابلاغيه سرفصل‌هاي درسي رشته علوم سياسي به دانشگاه‌هاي كشور، اعتلاي ارزش‌هاي انساني، تفاهم و صلح با ملت‌هاي ديگر و ارائه دروس مبتني بر جهان‌بيني اسلامي را از اهداف اين رشته عنوان كرده است. در اين پژوهش به اين مسئله پرداخته مي‌شود كه سرفصل‌ها و فصل‌هاي رشته علوم سياسي (كه به سيلابس‌هاي درسي مشهور است)، تا چه اندازه مبتني بر ديدگاه‌هاي اسلامي و اهداف اعلام شده وزارت علوم براي اين رشته تحصيلي است؟ و سؤال ديگر اينكه مفهوم صلح و مصاديق آن چه جايگاهي در سيلابس‌هاي رشته علوم سياسي دارد؟ (سؤال پژوهش) اين مقاله با استفاده از روش تحليل محتوي كمي و با هدفي توصيفي- تطبيقي، به تحليل سيلابس‌هاي ابلاغي وزارت علوم براي رشته علوم سياسي در دو مقطع زماني 1375 و 1392 پرداخته است (روش پژوهش) و نشان مي‌دهد: در ابلاغيه‌ سيلابس‌هاي درسي در اين دو مقطع، سرفصل‌هاي مبتني بر ديدگاه‌هاي اسلامي تعيين شده اما محورها و يا فصل‌هاي هر درس، مبتني بر ديدگاه مدرن يا قدرت‌محور به علم سياست تدوين شده است. سرفصل درسي كه به‌طور اخص به مفهوم صلح و مصاديق آن بپردازد، وجود ندارد. ضمن آنكه فصل‌هاي درسي مرتبط با صلح و مصاديق آن نسبت به مفهوم جنگ و قدرت بسيار محدود و غيرقابل مقايسه است. (يافته‌هاي پژوهش) در پايان راهكارهايي براي ترويج گفتمان صلح در رشته علوم سياسي ارائه مي‌شود.