مناسبات سياسي حكومت بني‌عقيل شيعي با آل‌بويه، فاطميان و سلجوقيان

قبيله بني‌عقيل، در دوران ضعف و انحطاط حمدانيان، موفق گرديدند حكومت خود را با غلبه بر شهرهاي موصل و نصيبين و با پرداخت خراج و اظهار تابعيت نسبت به امراي بويهي بنيان گذارند. با توجه به اين كه حكومت بني‌عقيل در منطقه‌اي سوق‌الجيشي و راهبردي مستقر بود، حكومت آنان براي حكومت‌هاي هم‌جوار اهميت بسياري داشت. حكومت بني‌عقيل شيعي، از سويي با اعلام استقلال از آل‌بويه و از سوي ديگر با اظهار تابعيت نسبت به فاطميان، قدرت خود را تثبيت كردند. پيمان‌هاي سست و نيم‌بند اين حكومت با فاطميان و سلجوقيان، دوره گذاري در طول حكومت بني‌عقيل بود؛ اما با استقرار و تثبيت سلجوقيان در عراق، حكومت بني‌عقيل تحت تابعيت سلجوقيان قرار گرفت. با اظهار تابعيت بني‌عقيل از سلجوقيان، اين حكومت قدرت خود را در شمال شام گسترش داد؛ از اين رو، با بسط و نفوذ بني‌عقيل در منطقه يادشده به كشمكش با سلاجقه ‌روم و سلاجقه‌ شام منجر گرديد كه طي اين منازعات، قدرت بني‌عقيل رو به افول نهاد. گفتني است، سياست بني‌عقيل در قبال هر كدام از حكومت‌ها، بر اصل حفظ موجوديت سياسي استوار بوده است.