تأثير مهاجرت اشعريان بر تحولات اجتماعي قم

مقاله حاضر، به بررسي علل مهاجرت اشعريان به قم و تأثير آن‌ها بر تحولات اجتماعي اين منطقه مي‌پردازد. شناخت ماهيت پديده مهاجرت در شرايط تاريخي آن و در نظر گرفتن عوامل متناسب براي تبيين چرايي آن، نيازمند تحقيق تاريخي گسترده‌اي است كه البته مستلزم ايضاح مقولات و مفاهيم اجتماعي است. دوركيم اعتقاد داشت كه مهاجرت مي‌تواند انسجام اجتماعي يا همان عصبيت را به مرور زمان تضعيف نمايد. اما به نظر مي‌رسد اشعريان قم توانستند بعد از مهاجرت، الگوهاي برآمده از عصبيت را براي مدت‌هاي طولاني حفظ كنند و شايد رمز ماندگاري آن‌ها به عنوان يك هويت واحد قبيله‌اي همين بود. اشعريان در قم، ضمن پاسداشت الگوهاي فرهنگي عصبيت و قابليت انطباق اجتماعي‌، بر نهاد دين تأثير گذاردند و مبدع تحولاتي درعرصه‌هاي اجتماع و اقتصاد نظير حفر قنوات و احياي روستاها شدند؛ به طوري كه در تحول روستاهاي پراكنده به روستاهاي مجتمع ـ محلات بعدي قم ـ نقش اساسي ايفا نمودند.