بررسي ابياتي نويافته از رودكي در فرهنگي ناشناخته

A Study of Newly Discovered Couplets of Roudaki in an Unknown Dictionary

يكي از منابع اصلي پژوهشگران براي واكاويِ ميراث‌هاي گمشده‌ي شاعران كهنِ ايران زمين از جمله پدر شعر پارسي- ابوعبدالله رودكي - مراجعه به فرهنگ‌هاي كهن و يا ناشناخته‌اي است كه غالباً از نظر به دور مانده است. با توجه به فراواني منابع ادبي و پراكندگي اشعار رودكي در آثار ادبي پس از وي، يافتن هر نسخه‌ي جديد از اين قسم مي‌تواند براي افزودن به شمارِ سروده‌هاي رودكي سمرقندي، سراينده‌ي نامدار عصر ساماني مغتنم باشد. در بين منابع ادبي و بلاغي به جاي مانده، فرهنگ‌هاي لغت‌ به لحاظ ذكر شواهد شعري فراوان از شاعران مختلف اهميّت ويژه‌اي دارند. با بررسي دو نسخه از يك فرهنگ فارسي به فارسي تأليفِ مؤلفي ناشناس كه در كتابخانه‌ي دانشگاه تهران و كتابخانه‌ي ملّي شماره شده‌اند، ابيات تازه‌اي از رودكي به دست آمد كه در اين مقاله به معرفي آن‌ها مي‌پردازيم؛ علاوه بر اين، ضبط‌هاي منحصر به فردي از برخي ابيات و انتساب‌هاي جديدي به رودكي مشاهده شد، كه در اين جُستار نقد و بررسي مي‌شوند.

One of the key resources of scholars in exploring the lost heritage of classical poets of Iran, such as Abu Abdollah Rudaki, the founding Father of Iranian poetry, is to refer to ancient or unknown dictionaries that have been left unexplored. Considering the abundance of literary sources and the dispersion of Rudaki's poems in literature after him, discovering any given poem in the said sources could add to his body of works. There are many old dictionaries unexplored in the official libraries around the world. Dictionaries, among these literary and rhetorical resources, are very important due to containing many poetry evidences for different poets. By examining two versions of an anonymous Persian to Persian dictionary, indexed at Tehran University Library and National Library of Iran, we found some new poems of Rudaki that will be introduced in this paper. Furthermore, we will be discussing some new couplets attributed to Rudaki in this article.