تاثير برنامه‌ي نوين آموزش تعديل سوگيري شناختي بر سوگيري توجه و علايم اضطراب اجتماعي در دانشجويان مضطرب اجتماعي

Effects of a modern cognitive bias modification program on attentional biases and social anxiety symptoms in socially-anxious students

مقدمه: هدف مطالعه‌ي حاضر، بررسي اثربخشي برنامه‌ي 4 جلسه‌اي تعديل سوگيري شناختي توجه (CBM-A) بر كاهش سوگيري توجه به تهديد و علايم اضطراب اجتماعي در دانشجويان مضطرب اجتماعي بود. روش‌كار: جامعه‌ي آماري اين كارآزمايي باليني، تمام دانشجويان مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعي در دامنه‌ي سني 30-18 سال مراجعه‌كننده به كلينيك دانشكده‌ي روان‌شناسي دانشگاه فردوسي مشهد در سال 92-1391 بودند. داوطلبان با نمره‌ي بالا در پرسش‌نامه‌ي هراس اجتماعي كانور (30 نفر) به طور تصادفي در گروه آزمون و درمان‌نما قرار گرفتند. در پيش‌آزمون، آزمودني‌ها تست كامپيوتري سنجش سوگيري توجه و پرسش‌نامه‌ي اضطراب اجتماعي كانور را كامل كردند. گروه آزمون، 4 جلسه‌ي آموزش تعديل سوگيري شناختي براي سوگيري توجه را در طي چهار هفته (جلسات هفتگي) دريافت كردند. گروه درمان‌نما تعداد جلسات آموزشي برابر با گروه آزمون و مداخله‌ي درمان‌نما را دريافت كردند. در پس‌آزمون (يك هفته بعد از آموزش) و بعد از 12 هفته در آزمون پي‌گيري (90 روز)، تمام آزمودني‌ها تكليف سوگيري توجه و اضطراب اجتماعي را دريافت كردند. داده‌ها با نرم‌افزارSPSS نسخه‌ي 16 و تحليل كواريانس چندمتغيره تحليل شدند. يافته‌ها: گروه آزمون نسبت به درمان‌نما، كاهش معني‌داري در سوگيري توجه به تهديد در ارزيابي پس‌آزمون (0/01>P) و پي‌گيري (0/01>P) نشان دادند. هم‌چنين گروه آزمون نسبت به درمان نما به طور معني‌داري علايم اضطراب اجتماعي كمتري در پس‌آزمون (0/05>P) و پي‌گيري (0/01>P) گزارش كردند. نتيجه‌گيري: به نظر مي‌رسد استفاده از يك برنامه‌ي تعديل سوگيري توجه چندجلسه‌اي براي تسهيل رهاسازي توجه از تهديد مي‌تواند در درمان اضطراب اجتماعي كاربردهاي باليني داشته باشد.

Introduction: The present study aimed to examine the effectiveness of a multi-sessions of Cognitive Bias Modification for Attention (CBM-A) program on reducing the attentional bias to threat and social anxiety symptoms in a population of socially anxious individuals. Materials and Methods: The statistical population of this clinical trial included all students with social anxiety disorder aged 18-30 who were referred to faculty of psychology clinic of Ferdowsi University of Mashhad in the 2011-12 academic years. Volunteers with a high score on the Conner’s Social Phobia Inventory (n=30) were randomly assigned into an experimental and a placebo group. At pre-test, participants completed a computerized attentional bias test and Conner’s Social Phobia Inventory. Participants in the experimental group received four sessions of cognitive bias modification training for attentional biases (CBM-A) over 4 weeks for 4 sessions. Placebo group received identical numbers of training sessions with experimental group. At post-test (1 week after training) and 12 weeks follow-up (90 days), all participants also completed the measures of visual attentional biases and social anxiety. The data were analyzed using SPSS version 16 and MANCOVA test. Results: According to results the experimental group showed significant reductions in their attentional bias to threat than the placebo group at post-test (P<0.01) and follow-up (P<0.01) assessments. These results indicate participants in the experiment group reported significantly less social anxiety symptoms than those in the placebo group at both post-test (P<0.05) and 12 weeks follow-up (P<0.01). Conclusion: It seems that using a multi-session Cognitive Bias Modification for Attention (CBM-A) program for facilitating disengagement attention from threat may have clinical implications in the treatment of social anxiety.