اقتصاد سياسي: كاركرد نومحافظه‌كاران در آمريكا

يكي از مسائل عمده مورد بحث در پژوهش‌هاي علوم انساني به‌طور كلي و در اقتصاد سياسي بين‌الملل به‌طور خاص، بررسي يك جريان فكري-عملي از حيث استمرار يا وقوع گسست (ظهور و افول گفتماني) در گزاره‌ها، آموزه‌ها يا اصطلاحاً مشكله‌هاي مطرح شده در آن است. اقتصاد سياسي بين‌الملل نيز به مثابه يك ديسيپلين مستقل در روابط بين‌الملل از اين مباحث مبرا نبوده و بررسي وجود تداوم يا گسست معنايي در جريان‌هاي اصلي آن مهم و قابل تأمل تلقي مي‌شود. با در نظر گرفتن اين مفروض، پرسش اساسي را كه اين مقاله در صدد پاسخ به آن برآمده اين است كه چگونه مي‌توان امنيتي‌تر شدن جهان و افزايش نظامي‌گري در سياست خارجي آمريكا را پس از گذشت دو دهه از احياي تفكرات نئوكلاسيك اقتصادي، بازگشت به اصول بازار آزاد، جهاني شدن اقتصاد و در يك كلام جهاني شدن نئوليبراليسم توجيه و تبيين نمود؟ به عبارت ديگر پرسش اصلي اين نوشتار آن است كه امنيتي شدن دنياي جهاني شده پس از روي كار آمدن نئوكان‌ها در هيئت حاكمه جرج دبليو بوش از منظر IPE چگونه تبيين و تحليل مي‌شود؟ در پاسخ به اين برسش اساسي دو رقيب مطرح مطرح مي‌شود. يك فرضيه قدرت‌يابي نئوكان‌ها در آمريكا را به ويژه با در نظرگرفتن حادثه يازدهم سپتامبر به مثابه گسست در جريان طبيعي و آزاد اقتصادي جهاني به سمت همگرايي ارزيابي مي‌نمايد و فرضيه ديگر حاكميت و تثبيت قدرت نئوكان‌ها در هيئت حاكمه ايالات متحده را در راستاي تكميل بعد نرم قدرت (توانمندي اطلاعاتي، رهبري ايدئولوژيكي و قدرت اقتصادي)، و تحقق ايده‌هاي نئوليبراليستي يا پشتوانه نظامي-امنيتي به‌شمار مي‌آورد. در اين نوشتار تلاش خواهد شد ضمن اشاره به درون‌مايه اصلي فكري نئوليبراليسم و نئومحافظه‌كاري از منظر اقتصادي سياسي (رابطه دولت/بازار، سياست/اقتصاد) ماهيت تحولات به‌وجود آمده در جريان اقتصاد سياسي بين‌الملل را تحت تأثير ظهور و تثبيت نئوكان‌ها در آمريكا مورد بحث و بررسي قرار دهيم.