عوامل دروني و بيرونيِ مؤثر بر گسترش جريان هاي تكفيري در جنوب غرب آسيا

سير گسترش و توسعه دامنه نفوذ داعش كه كشورهاي خاورميانه را با چالش هايي جدي مواجه كرده است، جرياني تازه شكل گرفته نيست، بلكه برايند منافع برخي كشورهاي منطقه و رقابت هاي ژئوپليتيكي ميان آنها، بازيگرداني قدرت هاي فرامنطقه اي، شناوري مباحث و موضوعات ژئوپليتيكي و شرايط مهيايِ زايشِ گروه هاي بحران ساز و تفكرات افراطي در محيط سياسي كشورهاي خاورميانه است. پيچيدگيِ اندركنش هاي اين گروه هاي افراطي و بازيگران منطقه اي، اقدامات و عمليات انفجاري قلمروگسترانه آنها، موضع گيري هاي متفاوت و متعارض قدرت هاي منطق هاي و فرامنطقه اي در مقابل اقدامات اين گروهها، تعارضات خصمانه بي نگروهي و... سبب شد تا تحليل سير گسترش و پي شبينيِ وضعيت آينده آنها براساس نظريه هاي پيچيدگي (آشوب و فراكتال) و درهم تنيدن اين نظريه ها با مفهوم اثر پروانه اي انجام شود. نتايج حاكي از آن است كه آشوبناكيِ فضاي جنوب غرب آسيا كه تأثيرگذار و متأثر از سه سطح درون كشوري، منطقه اي و فرامنطقه اي است، به اين گروه ها موجوديت بخشيده و سازماندهي منظم، دريافت كمك هاي مالي و تسليحاتي، بهره مندي از فضاي مجازي، ايدئولوژي اين گروهها و برخورداري از حمايت هاي ژئوكالچرال شرايط تكثير، توسعه دامنه نفوذ و در نهايت كنترل ناپذيريِ آنها را موجب شده است. هرچند تحت تأثير شرايط ژئواستراتژيك منطقه و فشارِ ائتلافي منطقه اي جهاني، فرايند گسترش اين جريان هاي افراطي محدود خواهد شد، در صورتي كه از فضاهاي سياسي ملي و منطقه اي آشوب زدايي نشود، بازتوليد گروه هاي مشابه در گوشه و كنار جنوب غرب آسيادور از واقعيات نخواهد بود.