بررسي زمينه هاي اجتماعي و سياسي ظهور داعش در خاورميانه

The Sociopolitical Grounds of ISIS’s Rise in the Middle East

گروه داعش به عنوان نمايشي نو از بنيادگرايي اسلامي افراطي، جنايت هاي بي شماري را در عراق، سوريه و ديگر كشورها به بهانه احياي خلافت اسلامي مرتكب شده است و به عنوان يك بازيگر موثر در روابط بين الملل، نقش فزاينده اي را در معادلات بين المللي كنوني ايفا مي كند. هدف اين پژوهش، بررسي زمينه هاي سياسي و اجتماعي ظهور گروه هاي تروريستي نظير داعش در خاورميانه بوده و فرضيه اي كه در پي بررسي آن هستيم، اين است كه دو عامل خلا قدرت مركزي و چالش هاي امنيتي و قدرت هاي خارجي، مهم ترين عوامل بسترساز ظهور داعش در خاورميانه تلقي مي شوند. نوع پژوهش حاضر، توصيفي ـ تحليلي است و با توجه به ماهيت و نوع موضوع موردمطالعه، براي گردآوري اطلاعات از روش هاي گوناگون و به طور عمده از مقاله هاي علمي، كتاب ها و به ويژه تحليل هاي علمي رسانه ها استفاده شده است. يافته هاي پژوهش نشان مي دهند كه پيدايش داعش، ريشه در رقابت هاي سياسي و عملكرد اقتداري جهاني در اين منطقه دارد. كشورهايي مثل عربستان، قطر، اردن، آمريكا و برخي از دولت هاي اروپايي، در اين مسئله دخيل هستند. گروهك داعش، محصول منازعات فكري و انديشه هاي گروه هاي تكفيري منطقه و بازي قدرت منطقه اي است كه با هدايت بازيگران سياسي تاثيرگذار، درحال شكل گيري و بحران سازي در عراق و منطقه است. در تحليل عوامل زمينه ساز ظهور داعش، نمي توان از نقش مولفه ها و عوامل بيروني گذشت. در اين ميان، آمريكا و بازيگران منطقه اي، هريك به نحوي موثر و مستقيم به ظهور و تداوم اقدامات داعش كمك كرده اند.