امكان رسيدگي به جنايات داعش در ديوان كيفري بين المللي از ديدگاه حقوق بين الملل

The Possibility of International Criminal Court’s Investigation of ISIS’s Crimes: An International Law Perspective

داعش گروهي تروريستي است كه بخش هاي بزرگي از شمال عراق و شرق سوريه را در تصرف خود داشته و عملكرد آن در عراق و سوريه به انبوهي از جرايم بين المللي تبديل شده است. وقايع رخ داده در سوريه و عراق در مسيري قرار گرفته كه جهانيان و طرفداران حقوق كيفري بين الملل انتظار دارند كه متولي فعلي اجراي عدالت كيفري، يعني ديوان كيفري بين المللي به محاكمه و سزادهي كساني بپردازد كه حقوق اوليه انسان ها را ناديده گرفته و شنيع ترين جرايم را رقم مي زنند. از سويي شمار وسيعي از رفتارهاي مجرمانه جرم انگاري شده ذيل عناوين جنايت هاي جنگي و جنايت هاي عليه بشريت و حتي جنايت نسل زدايي، توسط جنايت پيشه هاي گروه داعش به فعليت رسيده و صلاحيت موضوعي ديوان را احراز كرده است و از سوي ديگر، سوريه و عراق، عضو اين ديوان نيستند. به نظر مي رسد با لحاظ اين دو موضوع و اساسنامه ديوان كيفري بين المللي مي توان با چهار سازوكار جنايت هاي داعش را در ديوان كيفري بين المللي تحت تعقيب قرار داد: الف) ارجاع وضعيت از سوي شوراي امنيت به دادستان ديوان؛ ب) پذيرش صلاحيت ديوان در مورد «جرم » خاص از سوي كشورهاي غيرعضو سوريه و يا عراق؛ ج) عضويت كشور هاي غيرعضو سوريه و يا عراق در ديوان كيفري بين المللي؛ د) وقوع جرم توسط اتباع دولت هاي عضو اساسنامه ديوان در قلمرو كشورهاي غيرعضو سوريه و يا عراق.