رژيم هاي چند جانبه كنترل صادرات

The Multilateral Export Control Regimes

پايه شكل گيري رژيم هاي چند جانبه كنترل صادرات محدود كردن دستيابي كشورهاي خارج از بلوك غرب پس از جنگ جهاني دوم مخصوصا كشورهاي حوزه شوروي به فناوري هاي نظامي و نوين بخصوص در حوزه موشكي و سلاح هاي انهدام انبوه بود اگرچه در همان دوران جنگ سرد و پس از آن حوزه در برگيري رژيم هاي كنترل فراتر از كشورهاي بلوك شرق رفته و كشورهايي را به عنوان هدف خود تعيين نمودند و بايد اعتراف نمود كه در اين زمينه موفق بوده و گام هاي موثري نيز برداشته شده كه به طور مستقيم و غيرمستقيم بر امنيت ملي كشورهاي خارج از رژيم ها و مخصوصا كشورهاي هدف تاثيرگذار بوده است. در اين بين، برخي از رژيم هاي چند جانبه كنترل صادرات از جمله رژيم كنترل فناوري موشكي و ترتيبات واسنار، دو رژيمي هستند كه در پي وضع سازوكارهاي اجرايي براي اطمينان از عدم دستيابي ساير كشورها به فناوري هاي موشكي مرتبط با انتقال و حمل سلاح هاي انهدام انبوه و فناوري هاي دو منظوره مي باشند.

In the post WWII era، Multilateral Export Control Regimes (MECR) were formed to restrict the access of countries outside the western bloc – especially members of the Soviet unio‎n – to modern military technology and equipment، mainly missiles and WMDs. Although even during the Cold War، these regimes went beyond those specific targets and set a precedent for global restriction outside NATO sphere. Admittedly، these regimes proved effective in the years that followed the disintegration of the Soviet unio‎n and have – directly and indirectly – affected the national security of many target countries. Meanwhile، two notable Multilateral Export Control Regimes، including Missile Technology Control Regime (MTCR) and Wassenaar Arrangement (WA)، seek to establish executive mechanisms to ensure that other countries do not have access to specific missile technologies related to the transfer and delivery of WMD warheads and dual-use technologies.