سعدي، شب و بي خوابي

بي خوابي و شب زنده داري عاشق راستين، يكي از بن مايه هاي شعر عارفانه و عاشقانه است كه در دوره هاي مختلف به صورت هاي گوناگون انعكاس يافته است. اين مضمون با توجه به روند تدريجي شعر فارسي و مخصوصاً غزل، تحول يافته و در غزل سعدي به اوج خود رسيده است. چنان كه عاطفه اصلي برخي از غزل هاي او را شامل مي شود و بعضي از غزل هاي او با موضوع شب و بي خوابي شروع مي گردد. نوشتار حاضر با به كارگيري شيوه توصيفي- تحليلي، بسامد مفهوم بي خوابي عاشق را در شعر شاعراني كه غزل هاي آنان به طور كامل موجود بوده، در دو دسته عاشقانه و عارفانه مورد مطالعه قرار داده و پس از بررسي اين مفهوم در غزل هاي سعدي، به بيان انگيزه هاي مهم بي قراري و بي خوابي سعدي پرداخته است. مضمون بي خوابي و شب زنده داري در غزل هاي سعدي به عنوان يك ويژگي سبكي مطرح است و سبك شخصي وي را در حوزه فكري و ادبي به اثبات مي رسد.