پژوهشي در اخوانيه هاي معاصر

اخوانيه و اخوانيه ­سرايي يكي از گونه­ هاي ديرپاي ادبيات فارسي و جزو زيرشاخه­ هاي ادب غنايي است كه شاعران از سده ­هاي نخستين ادب فارسي، بدان توجه داشته‌اند. اخوانيه به اشعاري گفته مي ­شود كه ميان دو شاعر كه با يكديگر رابطه ­ي دوستي و برادري دارند، رد و بدل مي­ شود. درون‌ماي ه­ي اخوانيه ­ها بسيار گسترده است؛ امّا بيشتر حول محورهاي: ستايش از دوستان اهل فضل و ادب، احوال‌پرسي­هاي دوستانه، شكوه و گلايه­ هاي خصوصي، شكايت از روزگار و اهل روزگار، طنز و طيبت و... مي­چرخد. پژوهشگران و محققان ادب فارسي اعتناي چنداني به اين خرده‌ژانر ادبي نداشته‌اند و تحقيقات بسيار كمي در اين زمينه به سامان رسانده‌اند. در اين پژوهش، با استفاده از روش تحليلي – توصيفي، ضمن بررسي اجمالي تاريخچه ­ي اخوانيه، نمونه­ هاي آن را در آثار شاعران معاصر بررسي و گونه­ هاي مختلف آن را دسته­ بندي كرده ­ايم. نتايج اين پژوهش نشان مي‌دهد گسترش ابزارهاي گوناگون ارتباطي در روزگار معاصر، از رونق اخوانيه‌سرايي كم نكرده است. نيز، با وجود دگرگوني‌هاي بسياري كه ساخت و درون‌مايه‌ي شعر فارسي در سده‌ي حاضر به خود ديده است و بسياري از قالب‌هاي كهن و گونه‌هاي ادبي در برابر تحولات شعر نوگرا به ورطه‌ي فراموشي سپرده شده‌اند، شاعران معاصر به شكلي بسيار گسترده، به سنت اخوانيه‌سرايي توجه داشته‌اند.