بررسي امكان تحقق مطالبات معوق در بانكداري بدون ربا

مطالبات معوق، يكي از موضوعات مهم و مطرح در بانكداري مي‌باشد. در سال‌هاي گذشته، روند مطالبات غيرجاري در بانكداري ايران افزايش يافته است و سهم معوقات نسبت به تسهيلات اعطايي، به ميزان نگران كننده‌اي رسيده است. سؤال اصلي اين است كه چرا آمار معوقه بانكداري در ايران، در مقايسه با بانكداري متعارف افزايش چشمگيري داشته است و دلايل اصلي آن كدامند؟ اين در حالي است كه بانكداري ايران مدعي اجراي قانون بانكداري بدون رباست. با توجه به فرضية تخصص بانك در بازار پول و عدم تخصص بانك در فعاليت بازار واقعي، اين تحقيق به بررسي دقيق ماهيت معوقه در نظام بانكي بدون ربا پرداخته و با آسيب‌شناسي وضع موجود، با روش تحليلي ـ توصيفي نشان مي‌دهد كه عبارت «معوقه» مرتبط با بحث دِين مي‌باشد كه در برخي از عقود اسلامي، از جمله عقد مشاركت، با تحقق شرايط خاص اين عقد جايگاهي ندارد. در عقد فروش اقساطي نيز كاربرد آن در نظام بانكي، در مقايسه با كاربرد شركت‌هاي ليزينگ، بيانگر آن است كه ساختار بانك كارايي لازم را براي اجراي صحيح عقد فروش اقساطي نداشته است. نتايج حاصل نشان مي‌دهد كه دليل اصلي ايجاد معوقه، عدم اجراي دقيق عقود اسلامي است.