عنوان مقاله :
آفريدگان يا پرورش يافتگان؟ بررسي تحليلي روايت «نحن صنايع الله و الخلق بعد صنايعنا»
عنوان به زبان ديگر :
An investigation of Hadith
پديد آورندگان :
عرب، مرتضي دانشگاه فردوسي مشهد , طباطبايي، كاظم دانشگاه فردوسي مشهد
كليدواژه :
حديث شناسي , صنع , غلو , تفويض , آفرينش , احسان , برگزيدن , پرورش دادن
چكيده فارسي :
از جمله روايات اماميه كه نيازمند به بررسي است، توقيعي منسوب به حضرت حجت است. ضمن اين روايت، عبارت «نحن صنايع الله و الخلق بعد صنايعنا» كه عبارتي ثقيل و موهم غلو است، جلب نظر مي كند. پژوهش حاضر در مسير دستيابي به فهم شايسته از آن، در آغاز به بررسي سندي روايت دست يازيده و در مرحله بعد، با مراجعه به لغت و ادب عربي، معاني محتمل اين عبارت را بررسي كرده است و با توجه به واژه كليدي آن، يعني لفظ «صنايع»ـ كه در لغت به معاني «آفرينش، احسان و برگزيدن» و به طور التزامي به معناي «پرورش دادن» است ـ ارتباط معناي آن واژه را با اهل بيت، پيش رو نهاده است. آن گاه با بهره گيري از قواعد فهم حديث، مقدار اعتبار اين معاني را در ترازوي نقد قرار داده و در نهايت با ابطال معناي نخست از معاني پيشگفته، كه موهم غلو و تفويض است، سه معناي معتبر از روايت را شناسانده، و در پايان، با ملاحظه سياق و قراين متني، آخرين معنا از معاني ياد شده را بر ديگر معاني رجحان داده است.
چكيده لاتين :
One of the Imami hadith required to be investigated is assumed to be a documentation attributed to Imam Mahdi. In this hadith, which is "We are sanāye' (creation/ beneficence/ and selection) of God and then people are creation/ beneficence/ selection of us" there appears to be a complicated and apparently vague phrase. The present study seeks to reach to a complete and proper understanding of this phrase. First, a document review of the narration is presented. In the next phase, Arabic literature and terminology are closely examined to detect possible definitions of this phrase. As the main keyword of this phrase, the Arabic term "sanaye'" is carefully analyzed in the subsequent stage. The results indicate that while explicit meaning of the Arabic word "sanaye'" is considered to be "creation, beneficence, and selection", its implicit meaning is found to be "training". Applying main rules of Hadith studies, the validity of these meanings are assessed and finally the first meaning is rejected and other three authentic meanings are proposed. The last presented meaning is preferred to other meanings