تجارت خارجي ماوراءالنهر در دوره‌ي سامانيان

تجارت از مهم‌ترين شاخص‌هاي اقتصادي ماوراءالنهر بود و بازرگانان اين منطقه از ديرباز با نواحي اطراف مناسبات تجاري داشتند. هر چند تجارت داخلي در ماوراءالنهر در قرون اوليه اسلامي رونق داشت؛ اما تجارت خارجي اين سرزمين از سده ي چهارم هجري، هم زمان با تثبيت حكومت سامانيان بر اين منطقه، رونق گرفت. مقاله ي حاضر بر اين هدف است تا با روش توصيفي-تحليلي مشخص سازد، سامانيان چگونه و با كمك چه عواملي به توسعه­ ي تجارت خارجي ماوراءالنهر پرداختند و عمده ي تجارت خارجي آنها با كدام سرزمين‌ها بود. يافته‌هاي تحقيق نشان مي‌دهد، تجديد حيات اقتصادي و تجاري ماوراءالنهر در عصر سامانيان بازتابي از نظم و امنيت سياسي و اجتماعي اين دوره بود. امراي ساماني، علاوه بر ايجاد وحدت سياسي، با سامان دادن به امور اقتصادي و ايجاد شبكه ي ارتباطي مناسب و همچنين كاهش عوارض و ماليات، موجب سرازير شدن كاروان‌هاي تجاري به اين سرزمين و رشد تجارت خارجي در ماوراءالنهر شدند. تجارت خارجي ماوراءالنهر در دوره ­ي سامانيان، به طور عمده، با بازرگانان سرزمين‌هاي چين و تبت، سرزمين تركان، اروپاي شرقي، خراسان و عراق انجام مي‌شد.