نقش بانيان و تجار هندي در اقتصاد ايران عصرصفوي

تأسيس حكومت صفوي با رويكرد مذهبيِ شيعة دوازده امامي، فصل نويني در تاريخ ايران گشود كه اين مقطع را از جهاتي متمايز از ادوار قبلي تاريخ ايران كرد. ايجاد حكومت مركزي قدرتمند، فتوح نظامي، گسترش و تثبيت قلمرو در مرزهاي هم‌جوار با حكومت‌هاي رقيب همسايه، از يك سو و اقداماتي همچون تأمين امنيت راه‌ها، گسترش كاروانسراها و روابط سياسي و اقتصادي صفويان با اروپاييان، موجبات رشد و رونق تجارتِ داخلي و خارجي ايران در دورة صفوي را فراهم نمود. در پي اين مهم، بستر مناسبي براي حضور و فعاليت بازرگانان خارجي، از جمله تجار هندي در ايران فراهم شد. در اين پژوهش، تلاش شده با روش تحقيق تاريخي و با شيوة توصيفي– تحليلي مبتني بر منابع و مآخذ كتابخانه‌اي، عوامل زمينه‌ساز حضور و فعاليت بانيان و تجار هندي در عرصة اقتصاد ايران عصر صفوي و نيز پيامدهاي فعاليت‌هاي آن‌ها مورد بررسي قرار گيرد. به واسطه فعاليت تجار هندي در اموري مانند صرافي و معاملات ربوي كه سود سرشاري را نصيب آن‌ها ساخت، اقتصاد ايران عصر صفوي با پيامدهاي زيانباري همچون خروج مسكوكات مرغوب به هند، كاهش ارزش پول ملي و در نتيجه افزايش تراز بازرگاني هند در مقايسه با ايران مواجه گرديد.