بررسي افكار و انديشه هاي مهدي قلي خان هدايت (مخبرالسلطنه) و رابطه ي آن با سنت، مذهب و مدرنيته

حاج مهدي­­ قلي ­خان هدايت ملقب به مخبرالسلطنه (1242-1334خ) يكي از رجال بزرگ سياسي- فرهنگي دوران معاصر است. حيات سياسي- اجتماعي او آكنده از حوادث و دگرگوني­ هاي مهم بود. مخبرالسلطنه حدود نيم قرن در تاريخ معاصر ايران نقش بارزي را ايفا نمود، به­ ويژه در سير حوادث انقلاب مشروطه خدمات شاياني را انجام داد و در غالب كابينه­ ها حضور داشت. وي زمانه ­ي شش پادشاه - از اواسط سلطنت ناصرالدين شاه تا اواسط سلطنت محمد رضا شاه پهلوي را درك نموده و تا بالاترين سطوح سياست و قدرت يعني رياست وزرايي پيش رفت. او به مسائل و موضوعات فرهنگي علاقمند بود و در اين زمينه آثار و تأليفاتي چند از خود بر جاي گذاشت. افكار و انديشه­ هاي او در رابطه با سنت، مذهب و مدرنيته قابل تأمل است و تأثير آن را در اقدامات و عملكرد سياسي، اجتماعي و فرهنگي او مي­توان مشاهده نمود. وي نگاهي نسبتاً ميانه در رويارويي و تقابل سنت و مدرنيته در عصر خود داشته است و انتخاب هر يك را به طور تام بر ديگري ترجيح نمي­داد. اين نوشتار مبتني بر تعاريف مفاهيم سنت و مدرنيته به بررسي افكار و انديشه ­هاي مخبرالسلطنه هدايت با تكيه بر منابع دست اول، اسناد، مدارك و تحقيقات جديد پرداخته و رابطه افكار و انديشه ­هاي وي را به لحاظ نظري با مضامين و مفاهيم سنت، مذهب و مدرنيته آشكار مي­ سازد.