ميراث اداري ساسانيان در ايران دورۀ ساماني

با سقوط شاهنشاهي ساسانيان و ورود اسلام به ايران و تشكيل خلافت اسلامي توسط امويان و عباسيان، سامانيان اولين حكومت ايراني بودند كه موفق شدند ساختار اداري منسجم و كارآمدي را تأسيس كنند و معيار و الگويي براي حكومت‌هاي بعداز خود شدند.پرسش اصلي پژوهش پيشِ‌رو اين است كه نقش دهقانان و دبيران در انتقال سنت‌هاي اداري ساسانيان و سياست سامانيان براي احياي ساختار اداري و مباني نظري انديشۀشاهنشاهي دربار ساسانيان چگونه بوده است؟ اين مقاله درصدد است با روش توصيفي-تحليلي، نقش دهقانان و دبيران در انتقال سنت‌هاي اداري ساسانيان به دورۀ اسلامي به‌ويژه سامانيان، چگونگي احيا، تشكيل و الگوبرداري از ساختار اداري وكوشش براي تجديد مباني نظري انديشۀنظام شاهنشاهي دربارساساني را توصيف وتحليل كند.فرضيۀاصلي اين است كه ازنظرِ الگو،روش و مباني نظام اداريِ سامانيان اقتباسي از دورۀساسانيان است. نتايج حاصل از اين پژوهش نشان مي‌دهدكه دهقانان ودبيران نقش اساسي در انتقال سنت‌هاي اداري ساسانيان به دورۀاسلامي داشته‌اندوسامانيان با احياي ماهيت،شيوه‌ها و اصطلاحات ديوان‌هاي ساساني و تجديدمباني نظري دربار ساسانيان ازطريق ترجمۀمتون پهلوي،ايجاد دربار مجلل و انتساب به خاندان ساساني در راستاي كسب مشروعيت سياسي توانستند گام‌هاي اساسي دربنيادنظام اداري كارآمد بردارند.