درون مايه هاي شيعي در هنر عصر تيموري با تاكيد بر خط و خوش-نويسي

تيموريان سلسله اي تركي – مغولي بودند كه در فاصله سال هاي ( 913- 771 ق ) عموماً در نواحي ماوراءالنهر و ايران حاكميت داشتند . تجربه هم زمان زندگي يكجانشيني و كوچ نشيني در الوس جغتاي و آسياي مركزي باعث شد تا تيمور و جانشينانش با اسلام و فرهنگ ايراني آشنايي هرچند مختصري داشته باشند. به همين سبب مولفه هاي هويت ايراني ازجمله هنر ايراني و مذهب تشيع در اين زمان فرصت رشد و وحدت بيشتري يافتند . سياست تسامح گرايانه دولتمردان تيموري ، پيوند تشيع با جريان تصوف و تلاش شيعيان چه در درون جنبش هاي شيعي و چه به صورت فردي زمينه اي را فراهم ساخت تا مذهب تشيع به ويژه در بُعد اجتماعي رشد بيشتري نسبت به ادوار گذشته پيدا كند . از طرفي هنر ايراني و شاخه هاي متعدد آن به ويژه هنر خوشنويسي در اين زمان همانند ظرفي هستند كه ساير مولفه هاي هويت ايراني ازجمله مذهب تشيع موضوع و مظروف آن را تشكيل مي دهند. هنر خوشنويسي كه با عنوان هنري اسلامي و مقدس شناخته مي شود ، در عصر تيموري در دو بُعد نظري و عملي با مفاهيم ، ارزش ها و شخصيت هاي شيعي ارتباط نزديك و ملموسي پيدا كرد . الهام روحاني و الگوبرداري استادان خوشنويس از شخصيت امام علي (ع) و كاربرد فرهنگ شيعي در نظام استاد – شاگردي اين دوره از ابعاد نظري و نگارش نسخه هاي خطي ، اشعار و كتيبه هاي شيعي در بُعد عملي قرار مي گيرند . تحقيق حاضر باهدف تبيين نقش هنر خوشنويسي در نشر و نمايش معتقدات مذهبي جامعه تيموري از يك سو و چگونگي ارتباط اين هنر با مذهب تشيع در اين زمان از سوي ديگر ، به دنبال بررسي علل و زمينه هاي اين ارتباط و ثانياً ويژگي هاي آن در دوره تيموري است. مواردي كه به شيوه تحليلي – توصيفي و با استفاده از منابع و اسناد تاريخي و هنري به آن ها پرداخته خواهد شد.