اقدامات فتحعلي‌شاه قاجار براي كسب مشروعيت سياسي براساس روش‌هاي جاري در دورۀ اسلامي

Fath-Ali Shah Qajar’s Measures for Achieving Political Legitimacy Based on Current Methods in the Islamic Era

مشروعيت، تبديل قدرت عريان به اقتدار پذيرفته‌شده نزد افراد جامعه است. در هر جامعه‌اي، منابع مشروعيت با توجه به فرهنگ و سنن حاكم بر آن جامعه تعريف و توجيه مي‌شود. در تاريخ ايران اغلب، نيروي نظامي طرف پيروز و داراي حق حكومت را مشخص مي‌كرد؛ اما پس از تأسيس حكومت، هر خانداني سعي مي‌كرد با توسل به سنن تاريخي، به حكومت خود مشروعيت ببخشد. آقامحمدخان به‌عنوان مؤسس حكومت قاجار در ايران، فرصت چنداني براي مشروعيت‌بخشي به حكومت قاجارها به دست نياورد؛ بنابراين فتحعلي‌شاه پس از رسيدن به سلطنت، تلاش كرد با بهره‌گيري از سنن رايج در دورۀ اسلامي، به حكومت خود مشروعيت ببخشد. اين مقاله مي‌كوشد تكاپوهاي مشروعيت‌ساز فتحعلي‌شاه قاجار را براساس معيارهايي همچون امتيازات نسبي و حسبي، بهره‌گيري از سنن شاهي ايران و مشروعيت ديني به روش توصيفي‌تحليلي و بر مبناي استفاده از اطلاعات كتابخانه‌اي بررسي و تحليل كند.

Legitimacy is the change of naked power into the authority accepted by individuals in a society. Resources of legitimacy in each society can be defined as justified regarding culture and traditions dominating that society. In the history of Iran, mostly the military force determined the victorious side enjoying the right to govern, after the establishment of its government, each dynasty tried to legitimate its government by resorting to historical traditions. Agha Mohammad Khan Qajar, as the founder of the Qajar Government in Iran, did not find much chance to legitimate Qajar; therefore, after taking the throne, Fath-Ali Shah tried to legitimate his government by utilizing current traditions in the Islamic Era. Accordingly, the present study seeks to investigate legitimizing efforts of Fath-Ali Shah Qajar based on criteria such as relative and natural privileges, utilizing royal traditions in Iran, and religious legitimacy through using a descriptive-analytical method and employing library research.