از بيكاري پنهان به بيكاري آشكار : تأثير اصلاحات ارضي در به رسميت شناختن بيكاري

برخلاف آمارهاي رسمي، ايران پيش از اصلاحات ارضي در وضعيت اشتغالِ كامل قرار نداشت. شيوه مرسوم بهره برداري از زمين و رشد جمعيت در نتيجه بهبود امكانات بهداشتي و غذايي، سبب كافي نبودن منابع توليدي براي جمعيت روستايي و رشد بيكاري پنهان در روستاها شده بود . به همين علت اضافه جمعيت روستايي به ويژه با پايان فصل كشاورزي به شهرها سرازير مي شدند . همچنين، كاهش برنامه هاي عمراني دولت در دهه هاي 1320 و 1330 موجب كاهش ظرفيت اشتغال شهري و شكل گيري بيكاريِ آشكار شهري شد . در سال 1330 بازار كار از جذب بيشتر نيروي كار مهاجر روستايي و بخشي از نيروي كار شهري عاجز شد . با اين حال، دولت عمدتاً با فروكاستن و يكي دانستن بيكاران شهري با مهاجران روستايي و با ادعاي وجود كار در روستاها ، بيكاري را به عنوان مسئله اي اجتماعي با ريشه هاي اقتصادي نمي پذيرفت. از اين رو، اين پژوهش با تكيه بر رويكرد مورخان اجتماعي و تأكيدشان بر تنش ميان واقعيت مادي و بعد ايدئولوژيك بيكاري، به بررسي نحوه تبديل بيكاري پنهان به بيكاري آشكار و نقش اصلاحات ارضي در پذيرش بيكاري ب هعنوان مسئله اي اجتماعي مي پردازد. نتيجه بيانگر آن است با توجه به محدوديت زمين هاي بازتوزيعي در اصلاحات ارضي، بازگشت مهاجران و خواست زمين از سوي آن ها مي توانست روند بازتوزيع زمين به شيوه مدنظر دولت را مختل كند.