اثر دما بر زيست‌شناسي مينوز برگ مركبات، Phyllocnistis citrella (Lepidoptera: Gracillariidae) در شرايط آزمايشگاهي

مينوز برگ مركبات، Phyllocnistis citrella Stainton، در سال­هاي اخير به يك آفت جدي مركبات به‌ويژه در نهالستان‌ها تبديل شده‌است. در مطالعه كنوني زيست‌شناسي آفت در سه دماي 20، 27 و 35 درجه سلسيوس، رطوبت نسبي 10±70 درصد و دوره روشنايي 14 ساعت روي گياهچه هاي پرتقال رقم والنسيا به عنوان ميزبان بررسي شد. نتايج نشان دادند طول دوره جنيني از 22/6 روز در دماي 20 درجه سلسيوس به 18/2 روز در دماي 35 درجه سلسيوس كاهش يافت در حالي­كه به طور معكوس با افزايش دما ميزان تلفات از 7 به 21 درصد افزايش يافت. دوره لاروي در سه دماي مذكور به ترتيب 06/8، 26/5 و 14/4 روز و دوره شفيرگي به ترتيب 18/11، 86/6 و 03/5 روز برآورد شد. بيش­ترين مرگ و مير دوره لاروي و شفيرگي در دماي 35 درجه سلسيوس به ترتيب 4/11 و 8/15 درصد مشاهده شد. طول عمر حشرات كامل ماده و نر در دماي 20 درجه سلسيوس طولاني‌تر (به‌ترتيب 31/9 و 38/7 روز) و در دماي 35 درجه كوتاه­تر (به ترتيب 38/5 و 31/4 روز) بود. بالاترين درصد ظهور حشرات كامل در دماي 27 درجه مشاهده شد (2/82 درصد در ماده‌ها و 5/84 درصد در حشرات نر). نسبت جنسي در دماي 20، 27 و 35 درجه سلسيوس به ترتيب 1: 2/1، 1: 4/1 و 1: 3/1 (نر: ماده) محاسبه شد.

Citrus leafminer, Phyllocnistis citrella Stainton, recently has become a serious pest in Iran, especially in citrus nurseries. This study was aimed to assess the effect of temperature on the biological parameters of the P. citrella at three constant temperatures: 20, 27 and 35°C, 70±10% RH, photoperiod of 14: 10 (L: D) and on seedlings of Citrus sinensis cultivar Valencia as host. Results showed significant reduction in incubation period from 6.22 at 20°C to 2.18 days at 35°C and adversely mortality increase from 7 to 21% at 20 and 35°C, respectively. Larval period was 8.06, 5.26 and 4.14 days and pupal period was 11.18, 6.86 and 5.03 days at 20, 27 and 35°C, respectively. The highest mortality in both larval and pupal periods was observed at 35°C (11.4 and 15.8%, respectively). Both females and males lived longer at 20°C (9.31 and 7.38 days) and shorter at 35°C (5.38 and 4.21 days, respectively). Moth emergence rate was the highest at 27°C (female: 82.2% and male: 84.5%). The sex ratio for the offspring was 1:1.2, 1:1.4 and 1:1.3 male: female at 20, 27 and 35 °C, respectively.